The Impact of the Social and Media Environment on the Formation of Role Models Among Today’s Youth
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Omówienie zagadnienia dotyczącego autorytetów współczesnej młodzieży w aspekcie pedagogiki jako nauki o wychowaniu.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy został sformułowany w postaci następującego pytania: Jakie są środowiskowe uwarunkowania kształtowania się autorytetów wśród współczesnej młodzieży? Metodę badań stanowiła analiza literatury przedmiotu związana z szeroko rozumianym ujęciem autorytetu i środowiskami pełniącymi zasadniczą funkcję w kreowaniu wzorców do naśladowania.
PROCES WYWODU: W prezentowanych rozważaniach wyjaśnione zostało pojęcie autorytetu oraz pojęcie powszechnie uznawane za synonimiczne – influencer. Wyróżniono i scharakteryzowano środowiska wychowawcze uczestniczące w procesie kształtowania się autorytetów (rodzina, szkoła, Internet). Omówione zostały także rodzaje autorytetów występujące w środowiskach wychowawczych – wewnętrzny i zewnętrzny), a także jego filary: tradycyjny i współczesny.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Współcześnie nastąpiło „przesunięcie się” granic pojmowania zjawiska autorytetu, a przy tym zmieniono także postrzeganie wzorców osobowych w sensie ogólnym. Obecnie dużą rolę odgrywają przymioty, którymi cechują się jednostki, jak również atrybuty, którymi fizycznie dysponują i zyskują dzięki nim uznanie społeczne.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Środowiska społeczne człowieka stanowią nieodłączny element uczestniczący w kreowaniu wizerunku autorytetu. Charakter popularyzowanych treści determinuje sposób pojmowania i postrzegania wielu zjawisk mających miejsce w strukturze społecznej. Wpływ autorytetów może mieć dwojaki charakter – pozytywny oraz negatywny, w zależności od napływających bodźców, które jednostki przetwarzają i kodują. Uznawanie autorytetu przez społeczeństwo odgrywa ogromną rolę w kształtowaniu osobowości człowieka, budowaniu jego hierarchii wartości, postrzeganiu zjawisk następujących w strukturze społecznej oraz w ogólnie pojętym funkcjonowaniu społecznym.
Bibliografia
Charkiewicz, S., & Smolarczyk, A. (2024). Marketing internetowy jako współczesna forma reklamy [Internet marketing as a contemporary form of advertising]. Akademia Zarządzania, 8(2), 247–269. https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/25684
Gizicka, D. (2024). Rola osoby znaczącej w dojrzewaniu jednostki [The role of a significant person in an individual’s maturation]. In M. Rewera (Ed.), Wzory i autorytety młodzieży [Youth role models] (pp. 75–84). Instytut Badań Edukacyjnych.
Kata, J. (2021). Rola autorytetu w kształtowaniu jakości życia młodego człowieka [The role of authority in shaping the quality of life of a young person]. In A. Chrapusta, I. Skoczeń & S. Wronka, Pomiędzy szacunkiem a odpowiedzialnością. Rola autorytetu w rozwoju człowieka (pp. 207–217). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II.
Klimczyk, P. (2021). Korzystanie z mediów społecznościowych, a ich wpływ na funkcjonowanie adolescentów i młodych dorosłych – zarys problemu [The use of social media and its impact on the functioning of adolescents and young adults: An outline of the problem]. Kultura i Wychowanie,(19), 41–55. https://doi.org/10.25312/2083-2923.19/2021_03pk
Lajnef, K. (2023). The effect of social media influencers on teenagers’ behavior: An empirical study using cognitive map technique. Current Psychology, 42, 19364–19377. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04273-1
Leśniak, P., & Leśniak, M. (2017). Refleksyjność a budowanie autorytetu nauczycielskiego [Reflectivity and the building of teacher authority]. In M.Z. Stepulak & M. Dubis (Eds.), Wychowanie jako wartość [Education as a value] (pp. 61–71). Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie.
Lewicka, M. (2021). Media – wartości – rodzina. Możliwości pedagogicznego wsparcia [Media – values – family: Possibilities for pedagogical support]. Przegląd Pedagogiczny, 1, 73–90. https://doi.org/10.34767/PP.2021.01.04
Łobocki, M. (1994). Autorytet w wychowaniu [Authority in education]. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 9, 5–9.
Miśkowiec, E. (2018). Oddziaływanie autorytetu w procesie samowychowania [The influence of authority in the process of self-education]. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(5), 249–260. https://doi.org/10.12775/SPI.2017.5.011
Pawelec, P. (2019). Krytyka autorytetów medialnych w mediach społecznościowych [Critique of media role models in social media]. Studia Medioznawcze, 20(3/78), 225–236. https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2019.3.125
Piórkowski, P. (2016). Autorytety. Idole, pozory, eksperci i celebryci [Authorities: Idols, appearances, experts, and celebrities]. Wydawnictwo WITANET.
Remiszewska, Z. (2016). Refleksje o poszukiwaniu autorytetu w wychowaniu [Reflections on seeking authority in education]. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Seria Pedagogika, 12, 53–64.
Sobczak, A. (2024). Twórcy internetowi jako autorytet młodych pokoleń [Internet creators as role models for younger generations]. Wychowanie w Rodzinie, 31(2), 283–296. https://doi.org/10.61905/wwr/195405
Stach, R. (1998). Autorytet i przywództwo [Authority and leadership]. In W. Szewczuk (Ed.), Encyklopedia psychologii [Encyclopedia of psychology] (pp. 27–31). Fundacja Innowacja.
Szyszka, M. (2023). Sytuacja tradycyjnego autorytetu dzisiaj [Traditional authority today]. In M. Rewera (Ed.), Wzory i autorytety młodzieży [Youth role models] (pp. 89–100). Instytut Badań Edukacyjnych.
Tchorzewski, A. (2018). Autorytet i jego struktura aksjologiczna [Authority and its axiological structure]. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(5), 187–212. https://doi.org/10.12775/SPI.2017.5.008
Wasylewicz, M. (2016). Autorytety medialne – starcie czy wsparcie (?) autorytetów realnych współczesnej młodzieży [Media role models: Conflict or support for real authorities among modern youth?]. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 35(1), 99–109. http://dx.doi.org/10.17951/lrp.2016.35.1.99
Welskop, W. (2014). Socjalizacja odwrotna a dewaluacja autorytetu tradycjonalistycznego [Reverse socialization and the devaluation of traditionalist authority]. Perspektywy Edukacyjno-Społeczne, 1, 36–40. https://open.icm.edu.pl/handle/123456789/4130
Ziółkowski, J. (2008). Redukcja autorytetu w procesach specjalizacji i profesjonalizacji [The reduction of authority in the processes of specialization and professionalization]. Świat Idei i Polityki, 8, 56–68. https://doi.org/10.34767/SIIP.2008.08.03
Zwoliński, A. (2017). Medialne autorytety młodych [Media authorities of youth]. Studia Socialia Cracoviensia, 9(2/17), 113–128. https://doi.org/10.15633/ssc.2459
Copyright (c) 2025 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
