Media jako katalizator zielonych kompetencji studentów
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem jest zbadanie wpływu różnych typów mediów (informacyjne, społecznościowe, uczelniane) na wiedzę, postawy i działania studentów w kontekście zielonych kompetencji.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problem badawczy sformułowano w postaci pytania: Jak w opiniach studentów przekaz medialny wpływa na postawy wobec zrównoważonego rozwoju? W pracy zastosowano metodę badań ilościowych oraz analizę statystyczną wyników przeprowadzonego badania.
PROCES WYWODU: Punktem wyjścia jest obraz kryzysu klimatyczno-środowiskowego, zielonej transformacji i zielonych kompetencji z uwzględnieniem roli mediów w ich kształtowaniu. Następnie zaprezentowano wyniki badań własnych i sformułowano wnioski. Na koniec przedstawiono rekomendacje w zakresie dalszych badań i praktycznych rozwiązań.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Z przeprowadzonych analiz i badań wynika, że media nie tylko informują, ale też aktywizują i modelują prośrodowiskowe wzorce zachowań, wpływając pośrednio na rozwój zielonych kompetencji akademickiej młodzieży.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Badanie stanowi wkład w zrozumienie roli mediów w kształtowaniu zielonych kompetencji studentów. W świetle wniosków z badań rekomenduje się: na poziomie uczelni zrewidowanie strategii komunikacji środowiskowej; na poziomie polityki publicznej włączenie rodziny i sieci społecznych do kampanii prośrodowiskowych; opracowanie narzędzia pomiaru rzeczywistego wpływu mediów na zachowania prośrodowiskowe.
Bibliografia
Ahmad, J. i Noor, S. (2015). Investigating students’ environmental knowledge, attitude, practice and communication. Asian Social Science, 11(16), 284, https://doi.org/10.5539/ass.v11n16p284
Ali, M., Ullah, S., Ahmad, M., Cheok, M. i Alenezi, H. (2022), Assessing the impact of green consumption behavior and green purchase intention among millennials toward sustainable environment. Environmental Science and Pollution Research International, 30, 23335–23347. https://doi.org/10.1007/s11356-022-23811-1
Bianchi, G., Pisiotis, U. i Cabrera, M. (2022), GreenComp. Europejskie ramy kompetencji w zakresie zrównoważonego rozwoju. Urząd Publikacji Unii Europejskiej. https://data.europa.eu/doi/10.2760/182235
Cabral, C. i Lochan Dhar, R. (2019). Green competencies: Construct development and measurement validation. Journal of Cleaner Production, 235, 887–900.
Cedefop. (2022). An ally in the green transition. European Centre for the Development of Vocational Training. https://www.cedefop.europa.eu/files/9166_en.pdf
Chapman, D.A., Lickel, B. i Markowitz, E.M. (2017). Reassessing emotion in climate change communication. Nature Climate Change, 7(12), 850–852.
Convention on Biological Diversity. (2022). Decision adopted by the Conference of the Parties to the Convention on Biological Diversity. UN Environment Programme. https://www.cbd.int/doc/decisions/cop-15/cop-15-dec-04-en.pdf
Core Writing Team, Lee, H. i Romero, J. (red.) (2023). Climate change 2023: Synthesis report. Summary for policymakers. The Intergovernmental Panel on Climate Change. https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/downloads/report/IPCC_AR6_SYR
EEA. (2025, 14 października). Economic losses from weather- and climate-related extremes in Europe European Environment Agency. https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/economic-losses-from-climate-related
FAO. (b.d.). One health. Food and Agriculture Organization of the United Nations. https://www.fao.org/one-health/areas-of-work/water/en
Frizon, J., Eugénio, T. i Frizon, N. (2024). Green campus and student proactivity initiatives: The importance of a participatory approach. International Journal of Sustainability in Higher Education,25(6), 1279–1296. https://doi.org/10.1108/ijshe-11-2022-0362
Fuchs, M. (2024). Green skills for sustainability transitions. Geography Compass, 18(10), e70003. https://doi.org/10.1111/gec3.70003
Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M. i Signorielli, N. (1986), Living with television: The dynamics of the cultivation process. W: J. Bryant i D. Zillmann (red.), Perspectives on media effects (s. 17–40). Erlbaum.
International Labour Office. (2019). Skills for a greener future: A global view based on 32 country studies. https://www.ilo.org/sites/default/files/wcmsp5/groups/public/%40ed
Karimi, S., Liobikienė, G., Saadi, H. i Sepahvand, F. (2021). The influence of media usage on Iranian students’ pro-environmental behaviors: An application of the extended theory of planned behavior. Sustainability, 13(15), 8299. https://doi.org/10.3390/su13158299
Komisja Europejska. (2023). Działania w obronie interesów natury. Kompendium informacyjne: Utrata bioróżnorodności, ochrona przyrody i działania Unii Europejskiej na rzecz natury. Urząd Publikacji Unii Europejskiej. https://data.europa.eu/doi/10.2779/18316
Kotz, M., Levermann, A. i Wenz, L. (2024). The economic commitment of climate change. Nature, 628, 551–557. https://doi.org/10.1038/s41586-024-07219-0
Lee, J.J. i Wang, A. (2025), NASA analysis shows unexpected amount of sea level rise in 2024. National Aeronautics and Space Administration. https://www.nasa.gov/missions/jason-cs-sentinel-6/sentinel-6-michael-freilich/nasa-analysis-shows-unexpected-amount-of-sea-level-rise-in-2024/
Moran, K., Almarosa, V. i Seiferling, I. (2023), Solutions-oriented climate journalism: A systematic literature review. Environmental Communication, 17(6), 591–608.
Oetomo, B. i Santoso, S. (2023). The role of digital social media in the formation of attitudes towards green products among information literate youth. European Journal of Management Issues, 31(3), 189–195. https://doi.org/10.15421/192316
Pacini, A., Brüggemann, M., Flottmann, M., Großschedl, J. i Schlüter, K. (2025). Sustainability education through green facades: Effects of a short-term intervention on environmental knowledge, attitude, and practices. Sustainability, 17(6), 2609. https://doi.org/10.3390/su17062609
Richardson, K., Steffen, W., Lucht, W., Bendtsen, J., Cornell, S.E., Donges, J.F., Drüke, M., Fetzer, I., Bala, G., von Bloh, W., Feulner, G., Fiedler, S., Gerten, D., Gleeson, T., Hofmann, M., Huiskamp, W., Kummu, M., Mohan, C., Nogués-Bravo, D., …, Rockström, J. (2023). Earth beyond six of nine planetary boundaries. Science Advances, 9(37). http://doi.org/10.1126/sciadv.adh24
UNEP. (2024). No more hot air … please! With a massive gap between rhetoric and reality, countries draft new climate commitments. Emissions gap report 2024. United Nations Environment Programme. https://www.unep.org/resources/emissions-gap-report-2024
Vona, F., Marin, G., Consoli, D. i Popp D. (2015). Green skills. NBER Working Paper, 21116. https://doi.org/10.3386/w21116
WHO. (2023, 12 października). Climate change. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-and-health
WMO. (2025). State of the global climate 2024. World Meteorological Organization. https://library.wmo.int/viewer/69455/download?file=WMO-1368-2025_en.pdf&type=pdf&navigator=1
Wołczek, P. (2014). Ewolucja podejścia do koncepcji zrównoważonego rozwoju na arenie międzynarodowej. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 338, 206–218. https://doi.org/10.15611/pn.2014.338.18
World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press.
Yassir, M. (2025). The role of media in shaping the cognitive awareness of sustainable development among university students, The American Journal of Social Science and Education Innovations, 7(01), 8–13. https://doi.org/10.37547/tajssei/volume07issue01-03
Zhang, J. i Cao, A. (2025), The psychological mechanisms of education for sustainable development: Environmental attitudes, self-efficacy, and social norms as mediators of pro-environmental behavior among university students. Sustainability, 17(3), 933. https://doi.org/10.3390/su17030933
Copyright (c) 2025 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
