Pluriversity, the Anthropocene and Relations With the Non‑Human Actors of the ‘Spiral of Life’. The Case of Indigenous Universities in the Cauca Region of Colombia
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Cele naukowe dotyczą stosunku pluriwersytetu do antropocenu i pozaludzkich aktorów rzeczywistości oraz jego roli w życiu rdzennych społeczności.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Wybrano metody analizy literatury oraz wywiadów narracyjnych z członkami Misak Universidad oraz Universidad Autónoma Indígena Intercultural.
PROCES WYWODU: Argumentacja pokazuje, jak w omawianych instytucjach urzeczywistniają się koncepcje mozaik epistemologicznych, odczuwania – myślenia z Ziemią, rozumowania sercem, autonomii edukacyjnej, metodologii emancypacyjnych, harmonijnej, moralnej, skoncentrowanej, autonomicznej, zróżnicowanej, rdzennej gospodarki, planu długotrwałego istnienia.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wyniki wskazują, że edukacja w omawianych uczelniach sprzyja wychodzeniu poza antropocentryzm i ku pozaludzkim aktorom otaczającego świata, a tym samym wspiera przetrwanie miejscowych, rdzennych kultur.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Opisane działania edukacyjne zmierzają do rozwoju i zachowania tożsamości społeczności rdzennych, ale mogą również inspirować zachodnie uniwersytety w kwestii edukacji międzykulturowej i ekologicznej.
Bibliografia
Adésínà, J. (2002). Sociology and Yorùbá studies: Epistemic intervention or doing sociology in the ‘vernacular’? African Sociological Review, 6(1), 91–114.
Albarrán González, D. (2020). Towards a Buen Vivi-centric Design: Decolonising artisanal design with Mayan weavers from the highlands of Chiapas, Mexico. Auckland University of Technology.
Aviedes, M.C. (2002). Solidarios frente a colaboradores: Antropología y movimiento indigena en el Cauca en las décadas de 1970 y 1980 [Solidarity against Collaborators: Anthropology and indigenous movement in Cauca in the 1970s and 1980s]. Revista Colombiana de Antropología, 38, 237–260.
Ávila, S.A., & Ayala, Y.A. (2017). Ala Kusreik Ya – Misak Universidad: Construendo educación propia [Ala Kusreik Ya – Misak Universidad: Building their own education]. Jagwa Pana: Revista de Ciencias Sociales y Humanidades, 16(1), 54–66. https://doi.org/10.21676/16574923.1956
Connell, R. (2018). Meeting the edge of fear: Theory on a world scale. In B. Reiter (Ed.), Constructing the pluriverse? (pp. 19–38). Zed Books.
DANE. (2012). Atlas Estadístico de Colombia: Tomo I Demográfico. Impresión Nacional de Colombia.
Escobar, A., (2011). Encountering development. Princeton University Press.
Kubinowski, D. (2011). Jakościowe badania pedagogiczne. Filozofia, metodyka, ewaluacja [Qualitative pedagogical research]. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Maldonado-Torres, N. (2016). Outline of ten theses on coloniality and decoloniality. Foundation Franz Fanon.
Magos-Carrillo, M.E., & Roledo-Cansino, B. (2022). Diseño decolonial. Desafíos metodológicos de los talleres de proyectos. Cuademas del Centra de Estudios de Diseño y Communication, 175, 313–321. https://doi.org/10.18682/cdc.vi175.8607
Mbembe, A. (2024). Decolonizing knowledge and the question of the archive. Open Journal of Social Sciences, 12(2), 1–30.
Mignolo, W.D. (2010). Foreword: Yes, we can. In H. Dabashi (Ed.), Can non-Europeans think? (pp. viii–xlii). Zed Books.
Mignolo, W.D. (2018). On pluriversity and multipolarity. In B. Reiter (Ed.), Constructing of the pluriverse (pp. 90–116). Duke University Press.
Ndlovu-Gatsheni, S.J (2021). Internationalisation of higher education for pluriversity: A decolonial reflection. Journal of British Academy, 9(s1), 77–98. https://doi.org/10.5871/jba/009s1.077
Padilla, N.L. (2017). Thinking with Global South and decolonizing indigeneity: Indigenous and peasant struggles to reclaim spaces, identities, and futures in Cauca, Colombia. The University of Wisconsin-Milwaukee. http://digital.library.wisc.edu/1793/91364
Reiter., B. (2018). Introduction. In B. Reiter (Ed.), Constructing of the Pluriverse (pp. 1–18). Duke University Press.
Rojas-Zambrano, P., & Katz, S.R. (2023). “Our Misak identity is the spinal cord of our education”: Oral history of Gerardo Tunubala Velasco. International Journal of Human Rights Education, 7(1), 1–24. https://repository.usfca.edu/ijhre/vol7/iss1/2
Velasco, R.B., & Gruber, V. (2022). Emancipatory methodologies: Knowledge production and (re)existence(existence of the Misak people in Colombia. Revista de Estudios Contenporales del Sur Global, 3(8), 1–14.
Velasco Muelas, A.M. (2025, August 14). Mama Barbara Muelas en la Academia de la Lengua dignifica saberes indigenas. La Silla Vacía. https://www.lasillavacia.com/red-de-expertos/red-etnica/mama-barbara-muelas-en-la-academia-de-la-lengua-dignifica-saberes-indigenas/
Copyright (c) 2025 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
