Call for Papers: HW Vol 26, No 80 (2027): TRANS-ANTROPOCENTRYZM – W KIERUNKU „NOWEJ” ETYKI

Współcześnie w naukach humanistycznych i społecznych coraz częściej odnaleźć można wypowiedzi podważające mocne dyskursy wskazujące na wyjątkowość człowieka. Towarzyszy im założenie o złożoności procesów i wzajemnych powiązań podmiotów ludzkich i pozaludzkich (zwierzęcych, roślinnych, robotycznych, laboratoryjnych itp.) na ziemi i w sieci, ale też w projektach zajmowania przestrzeni kosmicznej. Nie może zatem dziwić, że toczą się debaty wokół problematyki szans i zagrożeń dla podmiotów ludzkich i nieludzkich związanych z możliwościami, jakie niesie nauka i technologia w XXI wieku.

Są to konteksty rodzących się, często „wywrotowych”, wypowiedzi o kondycji człowieka w świecie, w którym się rozgościł (aż nadto) i jego podmiotowości. Podmiotowość ograniczona jedynie do homo sapiens wydaje się być nadużyciem i staje się przebrzmiała. Podobnie jak strukturyzowanie osobowości na ciało i duszę, materię i ducha. Dlatego zdają się być zasadne (albo nie) propozycje, w których dusza, duch, duchowość są traktowane jako mentalne konstrukty, poddawane interpretacjom co do sposobów ich istnienia i rozumienia dalekie od potocznych znaczeń, powiązanych głównie z religią kultury Zachodu, ale z drugiej strony może dobrze by było coś z nich ocalić? Czy trzeba „przemienionej” duchowości by móc etycznie – a zatem jak? – znaleźć się nie tylko wśród ludzkich i nieludzkich podmiotowości, ale i wobec świata, w którym one (jeszcze) są?

Proponujemy następujące obszary tematyczne:

- jaką jest a jaką może być obecność człowieka pośród podmiotów takich jak on i podmiotów pozaludzkich?

- co znaczy/może znaczyć ludzka duchowość w czasoprzestrzeni, w której zanikają podziały zorientowane na wyjątkowość człowieka w świecie?

- jaki jest, a jaki mógłby być status/miejsce/znaczenie badania duszy
w naukach, których antropologiczne założenia nie mogą obyć się bez niej

- czy zwierzęta i tzw. materia nieożywiona mają duszę i prowadzą duchowe życie?

- czy wyobraźnia technologiczna, będąca potężną siłą w kształtowaniu życia człowieka tu teraz i w przyszłości, może zastąpić wyobraźnię duszy, ducha, duchowości? Jakie tego mogą być konsekwencje?

- o jakiej etyce bycia człowieka w świecie można (jeszcze) mówić w świecie antropocenu i po antropocenie, w jaki sposób wykorzystać wrażliwość etyczną (jaką?) i wyobraźnię (jaką?) dla i ku etyczności bycia w czasoprzestrzeni trans-antropocenu?

Nie liczymy na kategoryczne i ostateczne wypowiedzi – przeciwnie – liczymy na otwarcie szerokiej i długotrwałej dyskusji w różnych dyscyplinach nauki.

Redaktor numeru: Anna Mikołajewicz, Bernadetta Żynis

Planowane ukazanie się numeru: grudzień 2027

Nadsyłanie artykułów:  30 czerwca 2027

Zgłoszenia: https://horyzontywychowania.ignatianum.edu.pl/HW