Komiks w doradztwie zawodowym. Projektowanie pomocy edukacyjnych w nurcie Life Design
Abstrakt
CELEM NAUKOWY: Celem artykułu jest rozpoczęcie dyskusji dotyczącej możliwości aplikacji słowno-graficznej formuły komiksu na potrzeby współczesnego doradztwa zawodowego.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Główny problem badawczy artykułu został zamknięty w pytaniu o możliwość wykorzystania komiksu jako pomocy edukacyjnej w doradztwie zawodowym. Zastosowano metodę analizy literatury dotyczącej metodyki projektowania pomocy edukacyjnych w zestawieniu z literaturą na temat tendencji i trendów związanych ze współczesnymi karierami.
PROCES WYWODU: Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny. W pierwszej części zaprezentowano ustalenia definicyjne, podstawy teoretyczne doradztwa zawodowego inspirowanego koncepcjami konstruktywistycznymi, jak również założenia metodyki projektowania pomocy edukacyjnych. W drugiej zaś – na podstawie autorskiej pomocy edukacyjnej „Komiks o karierze” – do- konano empirycznej analizy rozważanego zagadnienia, wskazując potencjalne obszary wykorzystania komiksu w doradztwie zawodowym.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wyniki ewaluacji działań w zakresie doradztwa zawodowego wskazują na potrzebę dalszej rewizji zarówno teoretycznych podstaw doradztwa, jak i stosowanych metod pracy z młodzieżą. Koncepcje uczenia się inspirowane nurtem konstruktywistycznym mogą być odpowiedzią na potrzeby konstruowania współczesnych karier. Powstały na ich kanwie nurt life design pozwala na aktywne podejście do budowania relacji między uczniami i doradca- mi zawodowymi. W takim paradygmacie doradztwa można poszukiwać innowacyjnych rozwiązań dydaktycznych i metodycznych.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Komiks jest formą, która może mieć zastosowanie w zakresie projektowania innowacyjnych pomocy edukacyjnych. Stanowi także wsparcie warsztatu metodycznego doradców zawodowych identyfikujących się z nurtem life design.
Bibliografia
Bajcar, B., Borkowska, A., Czerw, A., Gąsiorowska, A. i Nosal, C. (2006). Psychologia preferencji i zainteresowań zawodowych. Przegląd teorii i metod. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. https://e.kul.pl/files/10244/public/psych_pref_zaw.pdf
Bańka, A. (2016). Psychologiczne doradztwo karier. Stowarzyszenie Psychologia i Architektura. https://doi.org/10.14691/PDK.2016
Cybal-Michalska, A. (2013). Młodzież akademicka a kariera zawodowa. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Drabik-Podgórna, V. i Podgórny, M. (red.). (2016). Zawód czy kompetencje. Wymagania rynku pracy a wspieranie rozwoju kariery. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Fuchs, P. (red.). (2022). Ewaluacja wsparcia doradztwa zawodowego w obszarze oświaty. Badanie wartości wskaźnika rezultatu długoterminowego PO WER. Raport końcowy. Piotr Fuchs Smart Research. https://ore.edu.pl/wp-content/plugins/download-attachments/includes/download.php?id=37753
Fikus-Kryńska, M. (b.d.). Prototypy powstałe podczas Letniej Szkoły Prototypowania. W: I. Iłowiecka-Tańska (red.), Tworzenie pomocy naukowych (s. 4–11). Centrum Nauki Kopernik. https://www.kopernik.org.pl/sites/default/files/2020-07/Tworzenie_pomocy_naukowych_-_wersja_na_www_.pdf
Gąsowski, P. (2016). Wprowadzenie do kognitywnej poetyki komiksu. Fundacja Instytut Kultury Popularnej.
Gliniecka, M. i Maksymowicz, L. (2019). Potencjał komiksów filmowych w przestrzeni edukacji. Kultura Popularna, 62(4), 116–128.
Gołębniak, D. (2002). Uczenie metodą projektów. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Guichard, J. (2009). Self-constructing. Journal of Vocational Behavior, 75(3), 251–258.
Jakubowski, W. (2010). Kultura i sztuka popularna jako obszar działań edukacyjnych. Ars inter Culturas, 1, 35–45. https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/ars-inter-culturas/2010-numer-1/ars_inter_culturas-r2010-t-n1-s35-45.pdf
Kargulowa, A. (2011). O teorii i praktyce poradnictwa. Odmiany poradoznawczego dyskursu. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kiec, I. i Traczyk, M. (2014). Komiks i jego konteksty. Fundacja Instytut Kultury Popularnej.
Klus-Stańska, D. (2020). Konstruktywizm edukacyjny – niejednoznaczność, kontrowersje, dylematy. Problemy Wczesnej Edukacji, 51(4), 7–20. https://doi.org/10.26881/pwe.2020.51.01
Kruk, J. (2017). Projektowanie w edukacji. Aspekty metodologiczne i praktyczne na przykładzie tworzenia przestrzeni dla doświadczeń percepcyjnych. Przegląd Pedagogiczny, 1, 85–95. https://doi.org/10.34767/PP.2017.01.06
Kuijpers, M., Meijers, F. i Gundy, C. (2011). The relationship between learning environment and career competencies of students in vocational education. Journal of Vocational Behavior, 78(1), 21–30. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2010.05.005
Kukla, D. (red.). (2011). Wielowymiarowość poradnictwa w życiu człowieka. Difin.
Lenart, J. (2020). Od tradycyjnego poradnictwa zawodowego dla młodzieży do poradnictwa konstruowania kariery i życia. Ciągłość i zmiana. Studia Poradoznawcze, 9, 25–43. https://doi.org/10.34862/sp.2020.2
Litwic, K. (2011). Kultura obrazkowa w dydaktyce – szanse i zagrożenia. Forum Dydaktyczne, 7–8, 177–188. http://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/1772
McCloud, S. (2015). Zrozumieć komiks (H. Brychczyński, tłum.). Kultura Gniewu.
Minta, J. (2012). Od aktora do autora. Wspieranie młodzieży w konstruowaniu własnej kariery. Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej.
Myszka-Strychalska, L. (2018). Typy, wzory i modele karier w przestrzeni elastycznego rynku pracy. Problemy Profesjologii, 1, 85–103.
Nota, L. i Rossier, J. (red.). (2015). Handbook of life design: From practice to theory and from theory to practice. Hogrefe Publishing. http://doi.org/10.1027/00447-000
Piorunek, M. (2009). Bieg życia zawodowego człowieka. Kontekst transformacji kulturowych. Wydawnictwo Naukowe UAM.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego. (2019). Dz. U. 2019, poz. 325. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190000325
Savickas, M.L. (2011). Career counseling. American Psychological Association.
Śliwerski, B. (2022). Kultura rywalizacji i współpracy w szkole. Wolters Kluwer.
Toeplitz, K. (1985). Sztuka komiksu. Próba definicji nowego gatunku artystycznego. Czytelnik.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. (2017). Dz. U. 2017, poz. 59. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000059
Copyright (c) 2024 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
