Męstwo i wstyd jako kategorie rewitalizujące autorytet moralny
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem naukowym artykułu jest przedstawienie wartości męstwa oraz wstydu. Męstwo i poczucie wstydu uznaję za kategorie niezbędne w procesie rewitalizacji autorytetu moralnego w życiu społecznym.
METODY BADAWCZE: Problemem badawczym jest przedstawienie roli wartości męstwa i poczucia wstydu rewitalizujących oddziaływanie autorytetu moralnego w dobie kryzysu wartości moralnych. Zastosowano metodę analizy krytycznej literatury przedmiotu w płaszczyźnie filozoficznej i historycznej w odniesieniu do pojęcia autorytetu moralnego.
PROCES WYWODU: Tekst przedstawia definicje użytych pojęć, podstawy teoretyczne i rys historyczny oraz analizę wpływu omawianych kategorii na kształtowanie pojęcia autorytetu moralnego i jego roli w relacjach społecznych.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza pojęcia autorytetu w kontekście możliwości jego odnowienia i rewitalizacji w relacjach społecznych wskazuje, że męstwo rozumiane jako cnota motywująca, jako odwaga w rozpoczynaniu tego, co dobre, skłania do aktywności w działaniu i eliminuje akceptację zła w życiu społecznym. Tym samym wyzwala poczucie bezpieczeństwa podmiotu i swoisty stan harmonii między byciem autorytetem a głoszonymi przez niego zasadami.
WNIOSKI, ROMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Analiza filozoficzna i refleksja aksjologiczna wskazują na trudności w postrzeganiu roli autorytetu, bowiem kondycja zglobalizowanego i wielokuturowego świata generuje występowanie konfliktów w postrzeganiu i akceptacji wartości moralnych. Ten stan powoduje dewaluację autorytetów i tym samym generuje duże trudności w potrzebie odwoływania się do autorytetu moralnego.
Bibliografia
Arystoteles. (1982). Etyka nikomachejska (D. Gromska, tłum.). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Chałas, K. i Maj, A. (red.). (2016). Encyklopedia aksjologii pedagogicznej. Polwen – Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Drabarek, A. (2012). Wartości w demokracji. Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej.
Jedynak, S. (red.). (1999). Mały słownik etyczny. Oficyna Wydawnicza Branta.
Kiełbasa, J. (1992). Z fenomenologii męstwa. W: J. Lipiec (red.), Rozdroża wartości. Prace z ontologii i epistemologii wartości (s. 116–126). Uniwersytet Jagielloński.
Scheler, M. (2003). O wstydzie i poczuciu wstydu (M. Świtalska, tłum.). W: M. Grabowski (red.), Wstyd i nagość. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Scheler, M. (2008). Resentyment a moralność (B. Baran, tłum.). Fundacja Aletheia.
Stróżewski, W. (2008). Mała fenomenologia autorytetu. W: J. Jagiełło (red.), O autorytecie. W poszukiwaniu punktu odniesienia (s. 107–111). Wydawnictwo Znak, Wydział Filozoficzny Papieskiej Akademii Teologicznej.
Świtalska, M. (2003). Przyczynek do Schelerowskiej koncepcji wstydu W: M. Grabowski (red.), Wstyd i nagość. Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Tomasz z Akwinu. (1962). Męstwo (II–II, q. 123–140) (S. Bełch, tłum.). Londyn 1962.
Woroniecki, J. (1986). Katolicka etyka wychowawcza. T. 2. Etyka szczegółowa. Cz. 1. Redakcja Wydawnictw KUL.
Copyright (c) 2025 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
