Antropocentryczne swoistości coworkingu

Słowa kluczowe: antropocen, antropocentryzm, coworking, praca zawodowa, młodzi dorośli

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Celem naukowym artykułu jest zaprezentowanie wyników badań nad antropocentrycznymi swoistościami coworkingu.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Główny problem badawczy to pytanie o antropocentryczne swoistości coworkingu, w szczególności jakie to są swoistości i na czym one polegają. W badaniu zastosowano etnograficzny model badawczy, a metodami była obserwacja uczestnicząca, wywiad etnograficzny oraz analiza zdjęć i dokumentów zastanych.

PROCES WYWODU: Artykuł rozpoczyna krótki wywód na temat genezy i przyjętego rozumienia antropocenu, po czym następuje charakterystyka coworkingu jako formy organizacyjnej pracy popularnej głównie wśród współczesnych młodych dorosłych. Dalej zaprezentowane są podstawy metodologiczne badań, a główną część stanowi prezentacja wyników dokonana w podziale na pięć antropocentrycznych swoistości coworkingu.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Antropocentryczne swoistości coworkingu to czasowa i przestrzenna elastyczność pracy, oparcie pracy na wynikach, uczenie się w miejscu pracy, emancypacja oraz dobrostan. Coworking stawia człowieka w centrum środowiska pracy, pozwala podporządkować sobie narzędzia i warunki pracy oraz uniezależnić się do otoczenia. Kieruje się on logiką antropocenu i wychodzi naprzeciw potrzebom środowiska młodych dorosłych o antropocentrycznych światopoglądach.

WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Nie wiadomo, czy dotychczasowe pedagogiczne ustalenia na temat pracy człowieka można odnosić do tak specyficznej i relatywnie nowej jej formy, jaką jest coworking. Dlatego dalsze pedagogiczne ba- dania nad coworkingiem mogą dostarczyć nowych naukowych ustaleń na temat pedagogicznego wymiar antropocenu, ale też na temat od dawna w pedagogice podejmowanych problemów nie- formalnego uczenia się i środowiska pracy.

Bibliografia

Angrosino, M. (2010). Badania etnograficzne i obserwacyjne (M. Brzozowska-Brywczyńska, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Braesemann F., Lehdonvirta V. i Kässi O. (2020). ICTs and the urban-rural divide: Can online labour platforms bridge the gap? Information, Communication & Society, 25(1), 34–54. https://doi.org/10.1080/1369118X.2020.1761857

Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Rozwój świadomości krytycznej człowieka. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Gerlach, R. (2014). Przemiany pracy i ich konsekwencje dla relacji praca – życie pozazawodowe W: R. Tomaszewska-Lipiec (red.), Relacje praca – życie pozazawodowe. Droga do zrównoważonego rozwoju jednostki (s. 72–93). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Gerlach, R. (2016). Podmiotowość człowieka uwikłana w przeobrażenia pracy. Labor et Educatio, 4, 11–26.

Grabiński, T. (2003). Analiza taksonomiczna krajów Europy w ujęciu regionów. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej.

Grant, A.M., Christianson, M.K. i Price, R.H. (2007). Happiness, health, or relationships? Managerial practices and employee well-being tradeoffs. Academy of Management Perspectives, 21(3), s. 51–63. https://doi.org/10.5465/amp.2007.26421238

Hardy, W., Keister, R. i Lewandowski, P. (2018). Educational upgrading, structural change and the task composition of jobs in Europe. Economics of Transition, 26(2), 201–231. https://doi.org/10.1111/ecot.12145

Höffner, J. (1999). Chrześcijańska nauka społeczna. Fundacja ATK.

Jurgiel-Aleksander, A. (2013). Doświadczenie edukacyjne w perspektywie andragogicznej. Studium biograficzno-fenomenograficzne. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Katz, F.L. i Margo, R.A. (2014). Technical change and the relative demand for skilled labor: The united states in historical perspective, W: L.P. Boustan, C. Frydman i R.A. Margo (red.), Human capital in history: The American record, (s. 15–57). University of Chicago Press.

Malik, R. (2018). Ewolucja rynków pracy pod wpływem przemian technologicznych – aktualne wnioski dla Polski W: M. Krawczyk (red.), Polska po 2015 roku. Gospodarka, społeczeństwo (s. 135–150). Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej.

Miles, M.B. i Huberman, A.M. (2000). Analiza danych jakościowych (S. Zabielski, tłum.). „Trans Humana”.

Moilanen, F. i Alasoini, T. (2023). Workers as actors at the micro-level of sustainability transitions: A systematic literature review. Environmental Innovation and Societal Transitions, 46, 100685. https://doi.org/10.1016/j.eist.2022.100685

Orel, M., Mayerhoffer, M, Fratricova, J., Pilkova, A., Starnawska, M. i Horvath D. (2022). Coworking spaces as talent hubs: The imperative for community building in the changing context of new work. Review of Managerial Science, 16, 1503–1531. https://doi.org/10.1007/s11846-021-00487-4

Pluta, J. i Safin, K. (2016). Ścieżki kariery a przedsiębiorczość ludzi młodych. Horyzonty Wychowania, 15(35), 177–197. https://doi.org/10.17399/HW.2016.153509

Rabiej-Sienicka, K. (2016). Coworking jako przejaw zaradności społecznej w stanie chronicznej niepewności prekarnego świata. W: A. Kotlarska-Michalska i P. Nosal (red.), Zaradność społeczna. Współczesne przejawy i ograniczenia (s. 189–198). Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM.

Rabiej-Sienicka, K. (2022). Coworking spaces – solidarity community in times of plague. Przegląd Socjologiczny, 71(3), 139–165. https://doi.org/10.26485/PS/2022/71.3/7

Rojek, M. (2024). Coworki, (akademickie) inkubatory przedsiębiorczości i startupy – nowe środowiska pracy i uczenia się dorosłych. Rocznik Andragogiczny, 31, 17–41. https://doi.org/10.12775/RA.2024.010

Rollnik-Sadowska, E. (2024). Labour market in sustainability transitions: A systematic literature review. Economics and Environment, 87(4), 1–31. https://doi.org/10.34659/eis.2023.87.4.681

Skalik, J. (2024). Antropocentryzm w zarządzaniu wewnętrznym ruchem organizacyjnym. W: J. Lichtarski,S. Nowosielski i C. Zając (red.), W kręgu zmiany organizacyjnej. Księga jubileuszowa z okazji 45-lecia pracy naukowo-dydaktycznej Profesor Grażyny Osbert-Pociechy (s. 121–136). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Solak, A. (2016). Człowiek jako podmiot pracy w Laborem exercens Jana Pawła II. Forum Pedagogiczne, 1(1), s. 73–80. https://doi.org/10.21697/fp.2011.1.04

Spinuzzi, C. (2012). Working alone together: Coworking as emergent collaborative activity. Journal of Business and Technical Communication, 26(4), 399–441. https://doi.org/10.1177/1050651912444070

Szymczak, A. i Gawrycka, M. (2015). Praca jako dobro indywidualne i społeczne. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 214, s. 276–287.

Tomaszewska-Lipiec, R. (2016). Równoważenie sfery osobistej i zawodowej jako postulowany element nowoczesnego środowiska pracy. Szkoła – Zawód – Praca, 12, 171–182.

Węgrzyn, G. (2015). Zmiany strukturalne na rynku pracy – modernizacja czy stagnacja? Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 380, 525–534.

Wysocka, E. (2016). Praca jako czynnik warunkujący jakość życia ludzi młodych – psychospołeczna perspektywa teoretyczna. Forum Pedagogiczne, 1(1), 12–44. https://doi.org/10.21697/fp.2011.1.02

Opublikowane
2026-03-31
Jak cytować
Rojek, M. (2026). Antropocentryczne swoistości coworkingu. Horyzonty Wychowania, 25(73), 113-122. https://doi.org/10.35765/hw.2026.2573.12