The use of bibliotherapy in the Education for Emotional Work. From Inequality to Partnership Between Women and Men
Abstract
RESEARCH OBJECTIVE: The scientific goal of the article is to present emotional labor as a pedagogical category and the role of school education in preparing for its performance.
THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The research problem is to present the role and value of women’s emotional labor in society and the role of process of socialization and education of girls and boys to engage in it or avoid it. The method used was analysis and interpretation of the literature on the subject from a sociological, psychological, and pedagogical perspective in relation to emotional labor.
THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The first part of the text discusses the concepts of emotional labor as conceptualized by Arlie Russell Hochschild and Rose Hackman. Then, it shows the emotional socialization of girls toward an ethic of care according to the concept of Carol Gilligan and of boys toward hegemonic masculinity (detachment) as it is conceptualized by Raewyn Connell.
RESEARCH RESULTS: School education was identified as a source of social inequality and its consequences. Inspired by a critical paradigm and an emancipatory approach to scientific theories, the research on the hidden curriculum, conducted all over the world and in Poland, is was discussed from the perspective of transmitting gender inequalities. Emotional difficulties experienced by male and female students arise as a result of gendered education, and their consequences in adulthood are analyzed.
CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: The social and cultural approach to emotional labor is becoming one of the most significant mechanisms of reproducing gender inequalities in family and professional life. Its change is crucial, and an important area for change is the field of school education: transformation of the hidden curriculum, revealing it, analyzing and reshaping it in such a way that it could support gender equality, critical awareness, and student agency.
References
Arcimowicz, K. (2003). Obraz mężczyzny w polskich mediach. Prawda, fałsz, stereotyp. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Arnot, M. (2002). Reproducing gender? Essays on educational theory and feminist politics. Routledge.
Buchnat, M. i Chmura-Rutkowska J. (2016). Edukacja wczesnoszkolna w klasach 1–3. Raport przedmiotowy. W: I. Chmura-Rutkowska. M. Duda, M. Mazurek i A. Sołtysiak-Łuczak (red.), Gender w podręcznikach. Projekt badawczy. T. 2: Raporty przedmiotowe i rekomendacje (s. 32–89). Fundacja Femionteka.
Campbell, S., Alexander, K. I Smith, K. (2017). Are we there yet? Gender equity journeys in early childhood practice. W: K. Smith, K. Alexander I S. Campbell (red.), Feminism(s) in early childhood: Using feminist theories in research and practice (s. 179–192). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-10-3057-4_14.
Chomczyńska-Rubacha, M. (red.). (2004). Płeć i rodzaj w edukacji. Wyższa Szkoła HumanistycznoEkonomiczna.
Chomczyńska-Rubacha, M. (2011). Płeć i szkoła. Od edukacji rodzajowej do pedagogiki rodzaju. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Chomczyńska-Rubacha, M. i Rubacha, K. (2007). Płeć kulturowa nauczycieli. Funkcjonowanie w roli zawodowej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Chmura-Rutkowska, I. i Ostrouch-Kamińska, J. (2007). Mężczyźni na przełęczy życia. Studium socjopedagogiczne. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Connell, R.W. (1995). Masculinities. Polity Press.
Courtenay, W.H. (2000). Constructions of masculinity and their influence on men’s wellbeing: A theory of gender and health. Social Science & Medicine, 50(10), 1385–1401.
Deaux, K. i Kite, M.E. (2001). Gender stereotypes. W: R. Brown i S.L. Gaertner (red.), Blackwell handbook of social psychology: Intergroup processes (s. 259–281). Blackwell.
Eder, D., Evans, C.C. i Parker, S. (1995). School talk: Gender and adolescent culture. Rutgers University Press.
Gillborn, D. i Youdell, D. (2000). Rationing education: Policy, practice, reform and equity. Open University Press.
Gilligan, C. (1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Harvard University Press.
Gilligan, C. (1993). Joining the resistance: Psychology, politics, girls, and women. W: L. Weisi M. Fine (red.), Beyond silenced voices: Class, race, and gender in United States schools (s. 143–168). State University of New York Press.
Gilligan, C. i Snider N. (2018). Why does patriarchy persist? Polity Press.
Good, T.L. i Brophy, J.E. (1987). Looking in classrooms. Longman.
Górnikowska-Zwolak, E. (2004). Nauczycielskie koncepcje ról społecznych kobiety i mężczyzny– czynnik wzmacniający czy osłabiający szanse rozwojowe dziewcząt i chłopców? W: M. Chomczyńska‑Rubacha (red.), Płeć i rodzaj w edukacji (s. 85–91). Wydawnictwo Wyższej Szkoły HumanistycznoEkonomicznej.
Hackman, R. (2025). Praca emocjonalna. Jak niewidzialna praca kształtuje nasze życie i jak poznać się na własnej sile (A. Paszkowska, tłum.). Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Hansen Shaevitz, M. i Shaevitz, M.H. (1985). The superwoman syndrome. Warner Books.
Hochschild, A.R. (1983). The managed heart: Commercialization of human feeling. University of California Press.
Hooks, b. (1994). Teaching to transgress: Education as the practice of freedom. Routledge.
Kalinowska, E. (1995). Wizerunki dziewczynek i chłopców, kobiet i mężczyzn w podręcznikach szkolnych. Kwartalnik Pedagogiczny, 40(1–2), 219–253.
Kilby, B. (2023). Gender and communication in children and school: Aligning theory and evidence. SN Social Sciences, 3, 36. https://doi.org/10.1007/s43545-023-00622-w
Kimmel, M.S. (2008). Guyland: The perilous world where boys become men. HarperCollins.
Kopciewicz, L. (2007). Rodzaj i edukacja. Studium fenomenograficzne z zastosowaniem teorii społecznej Pierre’a Bourdieu. Wydawnictwo Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Kruszewski, K. (1993). 45 minut. Prawie cała historia pewnej lekcji. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.
Kluczyńska, U. i Kłonkowska, A.M. (2024). Socjologia męskości. Teorie w badaniach. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Lobban, G. (1989). Sex roles in reading schemes. W: G. Weiner I M. Arnot (red.), Gender under scrutiny. Open University Press.
Maslach, C. (1982). Burnout: The cost of caring. Prentice Hall.
Meighan, R. (1993). Socjologia edukacji (Z. Knutsen, E. Koziej i P. Kwieciński, tłum.). Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Melosik, Z. (2006). Kryzys męskości w kulturze współczesnej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Mikolajczak, M., Gross, J.J. i Roskam, I. (2018). Parental burnout: What is it, and why does it matter? Clinical Psychological Science, 7(6), 1319–1329.
Mirza, H.S. (1992). Young, female and Black. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203976883
Ogbu, J.U. (1978). Minority education and caste: The American system in crosscultural perspective. Academic Press.
Pankowska, D. (2005). Wychowanie a role płciowe. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Rutkowiak, J. (1995). Pulsujące kategorie jako wyznacznik mapy odmian o edukacji. W: J. Rutkowiak (red.), Odmiany myślenia o edukacji (s. 13–42). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Sadker, M. i Sadker, D. (1994). Failing at fairness: How America’s schools cheat girls. Scribner.
Taylor, J.M., Gilligan, C. i Sullivan, A.M. (1995). Between voice and silence: Women and girls, race and relationship. Harvard University Press.
Titkow, A., DuchKrzystoszek, D. i Budrowska, B. (2004). Nieodpłatna praca kobiet. Mity, realia, perspektywy. Wydawnictwo IFiS PAN.
Zaworska-Nikoniuk, D. (2005). Drogi modyfikowania socjalizacji i wychowania przez feminizm. Epistheme.
Zaworska-Nikoniuk, D. (2006). Wzory kobiecości i męskości w polskiej prasie dla kobiet XXI wieku. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Zaworska-Nikoniuk, D. (2025). (Re)konstrukcje męskości w programie rozrywkowym „Dżentelmeni i Wieśniaki” emitowanym w TTV – perspektywa badań pedagogicznych. Horyzonty Wychowania, 24(69), 63–73. https://doi.org/10.35765/hw.2025.2469.08
Copyright (c) 2026 HORIZONS OF EDUCATION
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish in this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright to their work while granting the journal the right of first publication. The work will be simultaneously licensed under a CC BY-ND license, which permits others to share the work with proper credit given to the author and the original publication in this journal.
- Authors may enter into additional, non-exclusive agreements for the distribution of the published version of the work (e.g., posting it in an institutional repository or publishing it in another journal), provided that the original publication in this journal is acknowledged.
We allow and encourage authors to share their work online (e.g., in institutional repositories or on personal websites) both before and during the submission process, as this can foster beneficial exchanges and lead to earlier and increased citations of the published work. (See The Effect of Open Access). We recommend using any of the following academic networking platforms:
