Formative Dimension of Edward de Bono’s Six Thinking Hats. Pedagogical perspective
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem badawczym artykułu jest eksploracja rozumienia znaczenia zastosowania sześciu kapeluszy myślenia Edwarda de Bono w przestrzeni formacji człowieka,
PROBLEM I METODY BADAWCZE: W artykule postawiono następujący problem badawczy: Jak przedstawia się formacyjny wymiar zastosowania metody sześciu kapeluszy de Bono w perspektywie pedagogicznej? Udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie badawcze będzie miało miejsce dzięki zastosowaniu metody hermeneutycznej.
PROCES WYWODU: Osiągnięcie celu badawczego wymaga analizy zgromadzonych danych w zakresie: formacji odnoszącej się do integralnego rozwoju i wychowania, myślenia krytycznego i twórczego, stanowiącego podstawę rozumienia myślenia lateralnego w pedagogicznej perspektywie. Następnie zostanie ukazany formacyjny wymiar sześciu kapeluszy de Bono, domagający się kompetentnego ich zastosowania z uwzględnieniem podejścia personalistycznego.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Wynikiem prowadzonej analizy hermeneutycznej jest eksploracja rozumienia znaczenia zastosowania metody sześciu kapeluszy myślenia de Bono, nie tylko w behawiorystycznej perspektywie, ale także personalistycznej, eksponującej duchowy pierwiastek w formacji człowieka. Odniesienie się do myślenia krytycznego i twórczego poprowadziło do wydobycia formacyjnego wymiaru omawianej metody, sprzyjającej pogłębieniu świadomości i czujności aksjologicznej.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Zgromadzony materiał badawczy akcentuje wartość stosowania metody sześciu kapeluszy de Bono w przestrzeni formacyjnej sięgającej do integralnego wychowania i rozwoju człowieka, który dociera do centrum własnej niespójności wewnętrznej na drodze osiągania nowej jakości własnej tożsamości. Dlatego też ważne jest sięganie do wspomnianej metody w różnych przestrzeniach edukacji, eksplorując jej powiązanie z formacyjnym kształtowaniem poczucia tożsamości. Takie nowoczesne podejście domaga się dalszych badań w szerokim, interdyscyplinarnym zakresie.
Bibliografia
Adamska-Staroń, M., & Łukasik, B. (2012). Hermeneutyka pedagogiczna jako orientacja metodologiczna. In A. Gofron & A. Kozerska (Eds.), Propozycje metodologiczne (pp. 119–138). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Al-Sababha, K.M.H. (2023). The effect of using the six thinking hats strategy for developing creative thinking and the learning of some gymnastic skills among primary school students. Annals of Applied Sport Science, 11(3), e1195.
Boell, S.K., & Cecez-Kecmanovic, D. (2014). A hermeneutic approach for conducting literature reviews and literature searches. Communications of the Association for Information Systems, 34, 257–286. https://doi.org/10.17705/1CAIS.03412
Cencini, A. (2005a). Od wychowania do formacji (D. Piekarz, Trans.). Wydawnictwo Salwator.
Cencini, A. (2005b). Proces formacji ciągłej. Wskazania dla każdego (D. Piekarz, Trans.). Wydawnictwo Salwator.
Cencini, A. (2013). Misja albo dymisja. wymiar misyjny w towarzyszeniu powołaniowym młodzieży (K. Stopa, Trans.). Wydawnictwo Salwator.
De Bono, E. (2008). Myślenie lateralne. Idee na przekór schematom [The use of lateral thinking] (C. Welsyng, Trans.). Sensus.
De Bono, E. (2009a). Mieć piękny umysł (How to have a beautiful mind) (O. Wojtaszczyk, Trans.). Wydawnictwo Studia EMKA.
De Bono, E. (2009b). Umysł kreatywny. 62 ćwiczenia rozwijające intelekt [How to have creative ideas] (M. Bugajska, Trans.). Wydawnictwo Studio Emka.
Goya, B. (2007). Formacja integralna do życia zakonnego (K. Kozak, Trans.). Salwator.
Jakubowski, W. (2006). Edukacja w świecie kultury popularnej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Kowalczyk, S. (2006). Człowiek w poszukiwaniu wartości. Elementy aksjologii pedagogicznej. Wydawnictwo KUL.
Kowalski, M., & Falcman, D. (2010). Świadomość aksjologiczna i podmiotowość etyczna. Analizy i impresje. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Kożuch, M. (2001). Chrześcijańska formacja indywidualna. Wydawnictwo WAM.
Kunowski, S. (2000). Podstawy współczesnej pedagogiki. Wydawnictwo Salezjańskie.
Kunowski, S. (2003). Wartości w procesie wychowania. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Leśniak, F., & Popowski, R. (2006). Formacja ludzka powołanych do kapłaństwa. Wydawnictwo KUL.
Majolo, M., Gomes, W.B., & DeCastro, T.G. (2023). Self-Consciousness and self-awareness: Associations between stable and transitory levels of evidence. Behavioral Sciences, 13(2), 117. https://doi.org/10.3390/bs13020117
Marek, Z. (2017). Pedagogika towarzyszenia. Perspektywa tradycji ignacjańskiej. Akademia Ignatianum w Krakowie.
Mastalski, J., & Siewiora, J. (2017). Formacja wychowawców w kontekście przemian cywilizacyjnych. Wydawnictwo Homo Dei.
Mohammed, A.J. (2024). The effectiveness of the six thinking hats strategy for teaching the curriculum and teaching methods course in developing creative thinking skills and achievement among students of the Faculty of Education at the University of Tikrit. Middle East Journal of Educational and Psychological Sciences, 4(3), 45–53. https://doi.org/10.56961/mejeps.v4i3.693
Mróz, A. (2015). Analiza hermeneutyczna narracji autobiograficznych w badaniach noetycznego poziomu rozwoju człowieka. Rocznik Lubuski, 41(1), 107–116.
Neisser, U. (1994). Self-perception and self-knowledge. Psyke & Logos, 15(2), 392–407.
Nowak, M. (2001). Podstawy pedagogiki otwartej. Ujęcie dynamiczne w inspiracji chrześcijańskiej. Redakcja Wydawnictw KUL.
O’Connor, J., & McDermott, I. (2012). The art of system thinking. Thorsons.
Paszkowska, T. (2016). Formacja osoby. In K. Chałas (Ed.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej (pp. 368–372). Wydawnictwo POLWEN.
Płotka, W. (2016). Prawda jako wartość epistemiczna: fenomenologia oczywistości i usytuowania poznania. Filo-Sofija, 33, 87–98.
Rynio, A. (2016). Integralne wychowanie. In K. Chałas & A. Maj (Eds.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej (pp. 440–448). Wydawnictwo POLWEN.
Setyaningtyas, E.W., & Radia, E.H. (2019). Six thinking hats method for developing critical thinking skills. EST Journal of Educational Science and Technology, 5(1), 82–91.
Szymańska, M. (2017). Transformative creativity in teacher formation: A pedagogical approach. Akademia Ignatianum, Wydawnictwo WAM.
Szymańska, M. (2023). The relationship between the harmonious passion development and the human integral development: Educational perspective in brief. Horyzonty Wychowania, 22(63), 33–42. https://doi.org/10.35765/hw.2023.2263.05
Copyright (c) 2025 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
