Reakcje przystosowawcze a wsparcie społeczne osób z niepełnosprawnością ruchową o różnych typach temporalnej satysfakcji

  • Janusz Kirenko Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie; Wydział Pedagogiki i Psychologii; Instytut Pedagogiki
Słowa kluczowe: niepełnosprawność ruchowa, wsparcie społeczne, reakcje przystosowawcze, temporalna satysfakcja

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Celem badań jest ocena związków między wsparciem społecznym a reakcjami przystosowawczymi osób z niepełnosprawnością ruchową, w kontekście moderującej roli temporalnej satysfakcji.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawowy problem badawczy zawiera się w pytaniu o związki między wsparciem społecznym a reakcjami przystosowawczymi osób z niepełnosprawnością ruchową o różnym typie temporalnej satysfakcji. Rozwiązano go za pomocą metody sondażu diagnostycznego, składającego się następujących narzędzi badawczych: Kwestionariusz Wsparcia Społecznego (KWS) J.S. Norbeck, Kwestionariusz Reakcji Przystosowawczych (KRP) H. Livneha i R.F. Antonaka oraz Skala Temporalnej Satysfakcji z Życia (TSŻ) W. Pavota, E. Dienera i E. Suha.

PROCES WYWODU: Teoretyczny model podjętych badań implikuje ich założenia i procedurę. Trzecim elementem wywodu są analizy i interpretacje zgodnie z przyjętym modelem teoretycznym.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: O ile w literaturze przedmiotu dostępne są wyniki badań z zakresu wsparcia społecznego i reakcji przystosowawczych osób z różnymi niepełnosprawnościami, o tyle brakuje takowych wskazujących na istnienie związków pomiędzy tymi zmiennymi w obrębie moderującej roli temporalnej satysfakcji.

WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Coraz liczniejsze badania nad psychospołecznym funkcjonowaniem osób z niepełnosprawnością ruchową, w tym nad występowaniem związków między wparciem społecznym a przystosowaniem psychospołecznym w tej grupie badanych, sprawiają, iż włączane są w nie kolejne zmienne pośredniczące o charakterze moderującym. Wiedza z tego zakresu jest ważnym warunkiem projektowania działań mających na celu rehabilitację tej grupy osób.

Bibliografia

Byra, S. (2010). Temporalność w przystosowaniu do życia z niepełnosprawnością kobiet i mężczyzn niepełnosprawnych ruchowo. W: J. Kirenko (red.), Zdrowa szkoła – zdrowy uczeń. Między teorią a praktyką. Wybrane zagadnienia. Lublin: Wydawnictwo NeuroCentrum, 179‑197.

Byra, S. (2011). Satysfakcja z życia osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego w pierwszym okresie nabycia niepełnosprawności – funkcje wsparcia otrzymywanego i oczekiwanego. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2, 64‑70.

Byra, S. (2012). Przystosowanie do życia z niepełnosprawnością ruchową i chorobą przewlekłą. Struktura i uwarunkowania. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Byra, S. i Kirenko, J. (2016). Kwestionariusz Reakcji Przystosowawczych (KRP) – polska adaptacja Reactions to Impairment and Disability Inventory – RIDI H. Livneha i R.F. Antonaka. Studia Edukacyjne, 40, 229‑260.

Chodkiewicz, J. i Nowakowska, K. (2011). Preferowana orientacja temporalna a przebieg leczenia odwykowego osób uzależnionych od alkoholu. Psychiatria Polska, XLV(2), 177‑196.

Kirenko, J. (1991). Psychospołeczne przystosowanie osób z paraplegią. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kirenko, J. (1995). Niektóre uwarunkowania psychospołecznego funkcjonowania osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kirenko, J. (2002). Wsparcie społeczne osób z niepełnosprawnością. Ryki: Wydawnictwo WSUPIZ.

Kirenko, J. i Byra, S. (2011). Zasoby osobiste w chorobach psychosomatycznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kirenko, J. i Lesiewicz, L. (2002). Wykorzystanie Kwestionariusza Wsparcia Społecznego w badaniu osób niepełnosprawnych. W: A. Pielecki (red.), Problemy pedagogiki specjalnej w okresie przemian społecznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 75-88.

Livneh, H. i Antonak, R.F. (1997). Psychosocial adaptation to chronic illness and disability. Gaithersburg: Maryland.

Livneh, H. i Antonak, R.F. (2005). Psychosocial adaptation to chronic illness and disability: A primer for counselors. Journal of Counseling and Development, 83(1), 12-20.

Łukaszewski, W. (1983). Orientacje temporalne jako jeden z aspektów osobowości. W: W. Łukaszewski (red.), Osobowość – orientacje temporalne – ustosunkowanie się do zmian. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 5-40.

Maciarz, A., (2001). Pedagogika lecznicza i jej przemiany. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Tarkowska, E. (1987). Czas w społeczeństwie problemy, tradycje, kierunki badań. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź: Polska Akademia Nauk Instytut Filozofii i Socjologii, Prace Habilitacyjne, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk.

Zdybek, P. (2012). Rola orientacji temporalnej na teraźniejszość w wyjaśnianiu preferowanej strategii seksualnej. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica, 16, 113-131.

Opublikowane
2018-09-03
Jak cytować
Kirenko, J. (2018). Reakcje przystosowawcze a wsparcie społeczne osób z niepełnosprawnością ruchową o różnych typach temporalnej satysfakcji. Horyzonty Wychowania, 17(41), 41-58. Pobrano z https://horyzontywychowania.ignatianum.edu.pl/HW/article/view/1473