Motywy aktywności edukacyjnej mężczyzn realizujących się w roli ojców zaangażowanych w wychowanie po rozwodzie
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Głównym celem naukowym artykułu jest analiza oraz prezentacja narracji mężczyzn na temat motywów aktywności edukacyjnej podejmowanej przez nich w doświadczaniu trudności w kontaktach z dzieckiem po rozwodzie.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie: Jakie są motywy podejmowania aktywności edukacyjnej przez ojców dbających o jakość relacji z dzieckiem po rozwodzie? Badania zrealizowano w ramach orientacji jakościowej, przy zastosowaniu wywiadu narracyjnego.
PROCES WYWODU: We wstępie opisano sytuację ojców w świetle zmieniającego się świata i konieczności dostosowania się do pełnienia nowych funkcji związanych z odchodzeniem od stereotypowych działań określonych płcią. W kolejnej części scharakteryzowano mężczyznę w roli ojca zaangażowanego w wychowanie. Część empiryczna została poświęcona analizie wypowiedzi badanych ojców.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Analiza materiału badawczego pozwoliła na wyodrębnienie trzech głównych powodów, dla których badani ojcowie pragną poszerzać swoją wiedzę z zakresu kompetencji ojcowskich, które ułatwiłyby im funkcjonowanie w trudnej sytuacji wynikającej z rozpadu rodziny. Są to: nabycie umiejętności radzenia sobie w kontaktach z byłą partnerką, chęć podniesienia poziomu kompetencji rodzicielskich oraz zdobycie wiedzy na temat sposobów radzenia sobie w trakcie procesu rozwodowego.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Wyniki badań ujawniają zaangażowanie ojców w poszerzanie swojej wiedzy pedagogicznej w celu utrzymania kontaktów z dzieckiem oraz poprawy relacji z byłą partnerką.
Bibliografia
Arcimowicz, K. (2011). Nowe wizerunki mężczyzn w polskich przekazach telewizyjnych. W: K. Wojnicka i E. Ciaputa (red.), Karuzela z mężczyznami. Problematyka męskości w polskich badaniach społecznych (s. 41–64). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Beisert, M. (2000). Rozwód. Proces radzenia sobie z kryzysem. Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
Błasiak, A. i Dybowska, E. (2021). Wzmacnianie rezyliencji w rodzinie – współczesną potrzebą. Roczniki Pedagogiczne, 13(4), 59–72. https://doi.org/10.18290/rped21134.6
Chmura-Rutkowska, I. i Ostrouch, J. (2007). Mężczyźni na przełęczy życia. Studium socjopedagogiczne. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Cudak, H. (2010). Zagrożenia emocjonalne i społeczne dzieci z rodzin rozwiedzionych. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Czerederecka, A. (2010). Rozwód a rywalizacja o opiekę nad dziećmi. Wolters Kluwer Polska.
Dudak, A. (2013). Radzenie sobie ojców ubiegających się o prawo do dziecka a ich zasoby osobiste. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Dudak, A. (2021a). Opieka naprzemienna w sytuacji rozpadu rodziny – wybrane konteksty. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 603(8), 13–21. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.4867
Dudak, A. (2021b). Wybrane formy wsparcia mężczyzn realizujących się w roli zaangażowanych ojców. W: M. Piorunek, J. Nawój-Połoczańska i A. Skowrońska-Pućka (red.), Wspieranie jednostek i grup w różnych wymiarach życia społecznego (s. 119–132). Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza.
Dudak, A., i Klimkowska, K. (2017). Sukces jako doświadczenie biograficzne ojców sprawujących opiekę nad dzieckiem. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Fuszara, M. (2008). Ojcostwo w opinii mężczyzn – ojców małych dzieci. W: M. Fuszara (red.), Nowi mężczyźni? Zmieniające się modele męskości we współczesnej Polsce (s. 187–219). Wydawnictwo TRIO.
Głażewska, E. (2005). Płeć i antropologia. Kulturowa koncepcja płci w ujęciu Margaret Mead. Centrum Edukacji Europejskiej.
Honneth, A. (2014). Freedom’s right: The social foundations of democratic life. Polity.
Jezierski, K. i Rostek, I. (2019). Wspólne wychowanie po rozwodzie jako wyzwanie współczesności. Horyzonty Wychowania, 18(48), 23–32. https://doi.org/10.35765/HW.2019.1848.02
Jasudowicz, T. (2008). Prawa ojców w orzecznictwie strasburskim. Wydawnictwo TNOIK.
Krajewska, A. (2008). Konteksty ojcostwa. W: M. Fuszara (red.), Nowi mężczyźni? Zmieniające się modele męskości we współczesnej Polsce (s. 67–114). Wydawnictwo TRIO.
Lowenstein, L.F. (2011). What is the custodial refuses to cooperate with child contact decisions? Journal of Divorce and Remarriage, 52(5), 322–325. https://doi.org/10.1080/10502556.2011.585088
Madden-Derdich, D.A. i Leonard, S.A. (2000). Parental role identity and fathers’ involvement in coparental interaction after divorce: Fathers’ perspectives. Family Relations, 49(3), 311–318. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2000.00311.x
Marody, M. i Giza-Poleszczuk A. (2004). Przemiany więzi społecznych. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Melosik, Z. (2006). Kryzys męskości w kulturze współczesnej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Muszyński, M. (2011). Ojcostwo zaangażowane w aspekcie godzenia życia zawodowego z rodzinnym. W: E. Ozorowski i R.C. Horodeński (red.), Mężczyzna, etyka, ekonomia (s. 137–151). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej.
Nielsen L. (2011), Shared parenting after divorce: a review of shared residential parenting research. Journal of Divorce and Remarriage, 52(8), 586–609. https://doi.org/10.1080/10502556.2011.619913
Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu. Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Towarzystwo Naukowe KUL.
Ostrouch, J. (2004). Nieuchwytne. Relacje matek i córek w codzienności. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
Ostrouch-Kamińska, J. (2022). Relacje oparte na negocjacjach – wychowanie w rodzinie w dobie przemian ról rodzicielskich. Roczniki Pedagogiczne, 14(4), 9–24. https://doi.org/10.18290/rped22144.2
Przybysz, A. (2023). Rozwód w rodzinie – konsekwencje dla funkcjonowania społecznego i emocjonalnego dorosłych dzieci. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 617(2), 35–54. https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.2875
Suchodolska, M. (2011). Relacje rodzice – dzieci w rodzinach rozwiedzionych z perspektywy dorosłych dzieci. Pedagogika Rodziny, 1/2, 121–136.
Urbaniak-Zając, D. i Kos, E. (2013). Badania jakościowe w pedagogice. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Copyright (c) 2026 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
