Bibliotherapy in the Prevention of Digital Addiction Among Children and Young People

Anna Witkowska-Paleń

doi:10.35765/hw.2026.2574.15

Anna Witkowska-Paleń University of Rzeszów, Poland https://orcid.org/0000-0002-7595-0575

DOI: https://doi.org/10.35765/hw.2026.2574.15

Keywords: bibliotherapy, art therapy techniques, network addiction, preventive programs, children’s and youth literature

Abstract

RESEARCH OBJECTIVE: The aim of the article is to show the possibilities of using bibliotherapy in programs for the prevention of digital addictions addressed to children and adolescents.

THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The method used in research was the analysis of source material contained in the documentation of preventive programs implemented in the Municipal Public Library in Pysznica. Answers were sought to the following questions: What children’s and youth literature was used during bibliotherapeutic sessions? What issues did it concern? What additional techniques and forms of influence, apart from bibliotherapy, were used in regard to the participants?

THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article presents bibliotherapy as one of the art therapy techniques and discusses the possibilities of its application in preventive programs for children and youth, using the example of the Municipal Public Library in Pysznica.

RESEARCH RESULTS: The literature, depicting the problem of safe use of the Internet and the risks of excessive activity in the virtual world, was used in In the preventive programmes. Except for the bibliotherapy, other art therapy techniques, such as plastic therapy, music therapy and film therapy were also used.

CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: Bibliotherapy can be an attractive form of preventing digital addictions among children and adolescents and the passion of reading can become an alternative to excessive activity in the virtual world.

References

Bienia, S. (2019). Pozabibliotekarskie inicjatywy w bibliotekach akademickich. Biuletyn EBIB, 6(189),1–6.

Czernianin, W. (2017). Wprowadzenie do biblioterapii. In W. Czernianin, H. Czernianin & K. Chatzipentidis (Eds.), Podstawy współczesnej biblioterapii. Podręcznik akademicki (pp. 17-25). Wydawnictwo eBooki.com.pl.

Cyrklaff, M. (2014a). Biblioterapia jako forma pracy rozwojowo-profilaktycznej. Charakterystyka i zastosowanie metody. Zarządzanie Biblioteką, 1(6), 135–141.

Cyrklaff, M. (2014b). Biblioterapia w edukacji z zakresu profilaktyki uzależnień i promocji zdrowia. Wydawnictwo Naukowe UMK.

Cyrklaff, M. (2015). Biblioterapia jako forma pracy rozwojowo-profilaktycznej. Cz. 2. Techniki i narzędzia biblioterapeutyczne. Zarządzanie Biblioteką, 1(7), 139–146.

Działek, J., & Murzyn-Kupisz, M. (2014). Rola bibliotek w budowaniu i wzmacnianiu zasobów kapitału społecznego w województwie małopolskim. Zarządzanie Biblioteką, 1, 9–32.

Fanner, D., & Urquhart C. (2008). Bibliotherapy for mental health service users. Part 1: A systematic review. Health Information and Libraries Journal, 25, 237–252.

GBP w Pysznicy (2023). Dokumentacja projektu profilaktycznego: „Pasja zamiast nałogów”.

GBP w Pysznicy (2024). Dokumentacja projektu profilaktycznego: „Wybieram marzenia nie uzależnienia”.

Jędrzejewska-Wróbel, R. (2022). Żółty berecik. In K. Klimowicz (Ed.), Bajkoterapia czyli Bajki-pomagajki dla małych i dużych (pp. 139–149). Nasza Księgarnia.

Kasdepke, G. (2011). Bon czy ton. Savoir-vivre dla dzieci. Wydawnictwo AudioLiber.

Kasdepke, G. (2017). Mam prawo! Czyli nieomal wszystko, co powinniście wiedzieć o prawach dziecka, a nie macie kogo zapytać. Wydawnictwo Literatura.

Konieczna, E.J. (2010). Obszar zastosowania scenariuszy biblioterapeutycznych. In E.J. Konieczna (Ed.), Biblioterapia w praktyce. Poradnik dla nauczycieli, wychowawców i terapeutów (pp. 11–22). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kruszewski, T. (2006). Biblioterapia w działaniach placówek opiekuńczo-wychowawczych. Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”.

Kucharzewska, K. (2021). Biblioterapia formą promocji czytelnictwa w Publicznej Bibliotece Pedagogicznej RODN „WOM” w Częstochowie. Bibliotheca Nostra, 1(61), 75–93.

Kuciapiński, M.J. (2013). Wpływ arteterapii na rozwój osobowy dzieci w wieku przedszkolnym.Pedagogika Rodziny, 3(3), 17–35.

Moore-Mallinos, J. (2022). Wszystko dla lajków? Powiedz STOP fikcji w internecie (J. Olejarczyk, tłum.). Wydawnictwo Jedność.

Papaj, A. (2010). O kolorach, kształtach, dźwiękach i innych tworzywach arteterapii. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, 19, 259–269.

Pardeck, J.T. i Pardeck, J.A. (1993). Bibliotherapy. A clinical approach for helping children. Routlege.

Piasecka, M. (2023). Ewaluacja jako działanie wzmacniające jakość programów profilaktyki uzależnień behawioralnych. In M. Piasecka, J. Kusztal, Ł. Szwejka & K. Piątek, Ewaluacja programów profilaktyki uzależnień behawioralnych. Metodyka ewaluacji procesu (pp. 13–32). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Piersa, K. (2021). Komputerowy ćpun 2.0. Wydawnictwo Muza.

Piersa, K. (2023). Złota rybka w szambie. Jak pokonać uzależnienie od smartfona i Internetu. Wydawnictwo Jaguar.

Polskie Centrum Programu Safer Internet. (n.d.) 3…2…1… Internet! Uzależnienie cz. 1, https://www.saferinternet.pl/menu/materialy-edukacyjne/materialy-multimedialne/321internet.html.

Staniszewska, Z. (2022). Dzieci w sieci, czyli dobre maniery w internecie. Wydawnictwo Sonia Draga.

Statut Gminnej Biblioteki Publicznej w Pysznicy. Załącznik do Uchwały Nr XXI/124/2016 Rady Gminy Pysznica z dnia 22 czerwca 2016 r. (2016).

Studziński, A. (2019). Wiewiórczy z@kątek. Bajki o mediach społecznościowych. Wydawnictwo Dreams.

Sufa, B., & Janas M. (2018). Bajkoterapia jako skuteczna metoda wspomagająca rozwój dziecka. Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna, 6(2), 413–425.

Szczerska, T. (2020). Emocje w procesie arteterapii. Edukacja Humanistyczna, 2(43), 61–70.

Świderek, A., & Kierzkowska, I. (2022). Arteterapia jako forma wspomagania funkcjonowania społecznego dziecka z autyzmem. Studium indywidualnego przypadku. Studia Gdańskie. Wizje i rzeczywistość, 19, 55–75.

Wawryk, L., Tuzimek, K., & Rybska, A. (2024). „Pajęcza sieć” – bajka w profilaktyce uzależnienia od internetu. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 632(7), 38–48.