Educational Accompaniment as a Response to Expectations Towards School. An Autoethnographic Perspective
Abstract
RESEARCH OBJECTIVE: The aim of this article is to present the concept of educational accompaniment within the Ignatian tradition as a response to the expectations placed on contemporary schools by pupils, parents and teachers.
THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The main research problem concerns the question of how educational accompaniment contributes to meeting expectations of the school and what effects it has on the well-being of those involved in the educational process. The research utilised analytical autoethnography and proxemic analysis.
THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The article is situated within the perspective of personalistic pedagogy. An autoethnographic essay concerning the author’s children’s schooling was analysed. The reflection focused on the categories of place, expectations and values.
RESEARCH RESULTS: The interpretation of the autoethnography has revealed that the school functions simultaneously as a physical space, a place for the accumulation of personal experiences, and a relational and axiological space. The fundamental value of the school is the teacher-pupil relationship. The development of all members of the school community depends on the quality of this relationship, but above all, it serves to satisfy a basic human need: the sense of security. Analyses indicate that the most crisis-prone aspect of the school is its relational nature.
CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: Educational accompaniment may provide a solution to the crisis of relationships in contemporary schools. The findings of this analysis may serve as material for academic reflection and school practice in the area of building positive school relationships. The categories identified during the analysis may serve as a basis for developing a tool for conducting statistical research.
References
Chałas, K. (2018). Dydaktyczny wymiar integralnego rozwoju i wychowania osoby ucznia w świetle koncepcji Stefana Kunowskiego i podstawy programowej. Roczniki Pedagogiczne, 10(2), 75–102.
Ciechowska, M. (2024). Autoetnografia analityczna w pracach dyplomowych i nie tylko. W: M. Ciechowska i M. Szymańska (red.), Autoetnografia w praktyce pedagogicznej. Wybrane przykłady konstruowania tożsamości (s. 13–37). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie.
Dolata, R. (red.). (2014). Czy szkoła ma znaczenie? Analiza zróżnicowania efektywności nauczania na pierwszym etapie edukacyjnym. Instytut Badań Edukacyjnych.
Godawa, G. (2024). Pedagogia bliskości międzyludzkiej (wyd. 2). Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Hattie, J. (2008). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
Kacperczyk, A. (2017). Rozum czy emocje? O odmianach autoetnografii oraz epistemologicznych przepaściach i pomostach między nimi. Kultura i Społeczeństwo, 61(3), 127–148.
Kamińska, A. (2017). Psychologiczne i społeczne uwarunkowania osiągnięć osób zdolnych – analiza i wskazówki dla nauczycieli i rodziców pracujących z osobami zdolnymi. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(3), 101–118. https://doi.org/10.12775/SPI.2017.3.006
Kamińska, A. (2021). Matura na 100%. Doświadczenia edukacyjne uczniów zdolnych w polskiej szkole publicznej. Akademia Ignatianum.
Kiełb-Grabarczyk, D. (2013). Wychowanie pod presją, czyli dzieciństwo XXI wieku. Wychowanie w Rodzinie, 8(2), 317–329. https://doi.org/10.23734/wwr20132.317.329
Limont, W. (2010). Uczeń zdolny. Jak go rozpoznać i jak z nim pracować. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Łobocki, M. (2009). Teoria wychowania w zarysie. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Marek, Z. (2014). Religia – pomoc czy zagrożenie dla edukacji? Wydawnictwo WAM.
Marek, Z. i Walulik, A. (2019). Pedagogika świadectwa. Perspektywa antropologiczno-kerygmatyczna. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Marek, Z. i Walulik, A. (2022). Ignatian spirituality as inspiration for a pedagogical theory of accompaniment. Journal of Religion and Health, 61(6), 4481–4498. https://doi.org/10.1007/s10943-022-01628-z
Maslow, A.H. (2006). Motywacja i osobowość (J. Radzicki, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Mendel, M. (2006). Pedagogika miejsca. Dolnośląska Szkoła Wyższa Edukacji TWP.
Nosal, C. S. (2012). Umysł wobec mediów. Chowanna, 31–46. https://doi.org/10.31261/CHOWANNA.2012.S.03
Pasławska-Smęder, I. (2024). Idea „potrójnego nauczyciela” w wychowaniu do twórczego życia. Studia Paedagogica Ignatiana, 27(3), 59–79. https://doi.org/10.12775/SPI.2024.3.003
Pasławska-Smęder, I. i Walulik, A. (2024). Wychowanie do twórczego życia. Perspektywa młodych dorosłych. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie.
Perspektywy. (2026). Metodologia rankingu liceów 2026. https://licea.perspektywy.pl/metodologia/metodologia-ranking-licea-2026
Przewłocka, J. (2015). Klimat szkoły i jego znaczenie dla funkcjonowania uczniów w szkole. Raport o stanie badań. Instytut Badań Edukacyjnych.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. (2017). Dz. U. poz. 1591. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001591
Szymańska, M. (2018). Paradygmat podmiotowo-partycypacyjny. W: M. Ciechowska i M. Szymańska (red.), Wybrane metody jakościowe w badaniach pedagogicznych (s. 42–51). Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Śliwerski, B. (2010). Współczesne teorie i nurty wychowania. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Tarnowski, J. (1993). Pedagogika dialogu. Akademia Teologii Katolickiej.
Walulik, A. (2011). Moderacyjne i synergiczne kształtowanie dorosłości. Propozycja typologii modeli znaczeń wiedzy religijnej na przykładzie Korespondencyjnego Kursu Biblijnego. Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum, Wydawnictwo WAM.
Walulik, A. (2023). Towarzyszenie wychowawcze wobec wirtualnego świata. W: S. Jaskuła (red.), Rzeczywistość hybrydalna. Perspektywa wychowawcza (s. 61–75). Księgarnia Akademicka.
Walulik, A. (2025). „Nikt z nas nie żyje dla siebie, nikt nie umiera dla siebie” (Rz 14,7). Wychowanie i duchowość w biografii Zbigniewa Marka SJ. Paedagogia Christiana, 55(1), 11–31.
Copyright (c) 2026 HORIZONS OF EDUCATION
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish in this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright to their work while granting the journal the right of first publication. The work will be simultaneously licensed under a CC BY-ND license, which permits others to share the work with proper credit given to the author and the original publication in this journal.
- Authors may enter into additional, non-exclusive agreements for the distribution of the published version of the work (e.g., posting it in an institutional repository or publishing it in another journal), provided that the original publication in this journal is acknowledged.
We allow and encourage authors to share their work online (e.g., in institutional repositories or on personal websites) both before and during the submission process, as this can foster beneficial exchanges and lead to earlier and increased citations of the published work. (See The Effect of Open Access). We recommend using any of the following academic networking platforms:
