Growing in Humanity in the Pedagogy of Accompaniment
Abstract
RESEARCH OBJECTIVE: The aim of this article is to present the assumptions of the pedagogy of accompaniment developed by Professor Zbigniew Marek as a theoretical and practical foundation for the integral and holistic development of the human person.
THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The research problem was formulated as follows: What are the theoretical foundations of the pedagogy of accompaniment in Zbigniew Marek’s conception, and what possibilities for its application can be identified in educational processes? The study employed a qualitative content analysis based on a hermeneutic-interpretative approach.
THE PROCESS OF ARGUMENTATION: The argumentative process consists of an introduction and three issue parts: the inspirations and anthropological foundations of the pedagogy of accompaniment, its relationships to the Spiritual Exercises and Ignatian pedagogy, and the principles of educational accompaniment in the process of the humanity growth. The analysis focuses on reconstructing the fundamental anthropological, axiological, and pedagogical categories present in Zbigniew Marek’s conception.
RESEARCH RESULTS: The pedagogy of accompaniment, rooted in the tradition of Jesuit upbringing and teaching as well as Ignatian pedagogy, provides a valuable foundation for educational practice oriented towards the integral development of the human being. Its principles create a coherent interpretative framework for contemporary processes of upbringing and education.
CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: The conducted analysis indicates the need for further research upon the possibilities of applying the pedagogy of accompaniment in the pedagogical practice. Of particular importance are educational relationships based on the subjective treatment of a person, respect for her/his dignity, and the pedagogical presence understood as “being with and for others” in the process of personal and social (communal) development.
References
Bagrowicz, J. (2006). Towarzyszyć wzrastaniu. Z dyskusji o metodach i środkach edukacji religijnej młodzieży. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Biel, K. (2010). Pedagogia ignacjańska w procesach resocjalizacji. W: A. Królikowska (red.), Pedagogika ignacjańska. Historia. Teoria. Praktyka (s. 269–288). Wydawnictwo WAM.
Duminuco, V.J. (2008). Formacja czy indoktrynacja w pedagogice ignacjańskiej? W: W. Pasierbek (red.), Pedagogika ignacjańska wobec wyzwań współczesnego humanizmu (s. 173–192). Wydawnictwo WAM.
Gray, H. (2000). The experience of Ignatius Loyola: Background to Jesuit education. W: V.J. Duminuco (red.), The Jesuit Ratio studiorum 400th anniversary perspectives (s. 1–21). Fordham Universyty Press.
Kiereś, B. (2016). Personalizm w pedagogice. Polska Myśl Pedagogiczna, 2(2), 271–281.
Kolvenbach. P.-H. (1992). Charakteristics of Jesuit education. W: G.-P. Schiavone (red.), La pedagogia della Compagnia di Gesù (s. 89–103), E.S.U.R. – Ignatianum Messina.
Loyola, I. (2006). Ćwiczenia duchowne (J. Ożóg, tłum.). Wydawnictwo WAM.
Marek, Z. (2014). Religia – pomoc czy zagrożenie dla edukacji? Wydawnictwo WAM.
Marek, Z. (2017a). Autorytet w teorii i praktyce towarzyszenia wychowawczego. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(5), 231–248.
Marek, Z. (2017b). Pedagogika towarzyszenia. Perspektywa tradycji ignacjańskiej. Wydawnictwo Akademii Ignatianum w Krakowie.
Marek, Z. (2022). Podstawy pedagogiki religii. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum.
Mółka, J. (2010). Personalistyczny paradygmat pedagogiki ignacjańskiej. W: A. Sajdak i D. Skulicz (red.), Paradygmaty akademickiego kształcenia pedagogów (s. 219–227). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Mółka, J. i Mółka, M. (2019). Towarzyszenie w wychowaniu i resocjalizacji. W: A. Walulik, R. Ceglarek, Z. Marek i N.G. Pikuła (red.), Służyć (z) miłością (s. 229–247). Częstochowskie Wydawnictwo Archidiecezjalne REGINA POLONIAE.
Mółka, J. i Mółka, M. (2025). Profesor Zbigniew Marek SJ (1947–2024) – autorytet pedagogicznego towarzyszenia. W: I. Jazukiewicz (red.), Sprawności moralne w wychowaniu: mistrzowie, autorytety, wzory (s. 61–82). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Mółka, M. (2017). Ks. Z. Marek SJ, Pedagogika towarzyszenia. Perspektywa pedagogiki ignacjańskiej, Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, Kraków 2017, ss. 332 (recenzja), Ruch Pedagogiczny, 1, 105–109.
Mółka, M. (2025). Marek Zbigniew Jan. W: J. Kamińska (red.), Słownik biograficzny pedagogów polskich (s. 438-439). Polska Akademia Umiejętności.
Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. Podstawy edukacji ignacjańskiej. (2006). (B. Steczek, tłum.). Wydawnictwo WAM.
Rembierz M. (2022). Pedagogia towarzyszenia i miłosierdzia jako wyjście na peryferia i dążenie do inkluzji – o interpretacji dynamiki i napięć pedagogii ignacjańskiej papieża Franciszka w nieprzejrzystym świecie. Horyzonty Wychowania, 21(57), 63–79.
de Tchorzewski, A.M. (2018). Wstęp do teorii wychowania. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.
Walulik, A. (2017). Synergiczny charakter towarzyszenia wychowawczego. W: Z. Marek, Pedagogika towarzyszenia. Perspektywa tradycji ignacjańskiej (s. 9–23). Wydawnictwo Akademii Ignatianum w Krakowie.
Copyright (c) 2026 HORIZONS OF EDUCATION
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish in this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright to their work while granting the journal the right of first publication. The work will be simultaneously licensed under a CC BY-ND license, which permits others to share the work with proper credit given to the author and the original publication in this journal.
- Authors may enter into additional, non-exclusive agreements for the distribution of the published version of the work (e.g., posting it in an institutional repository or publishing it in another journal), provided that the original publication in this journal is acknowledged.
We allow and encourage authors to share their work online (e.g., in institutional repositories or on personal websites) both before and during the submission process, as this can foster beneficial exchanges and lead to earlier and increased citations of the published work. (See The Effect of Open Access). We recommend using any of the following academic networking platforms:
