Towarzyszenie duchowe w rekolekcjach ignacjańskich
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Ukazanie pedagogicznego wymiaru towarzyszenia duchowego w rekolekcjach ignacjańskich oraz analiza ich znaczenia dla integralnego rozwoju człowieka.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podjęto próbę odpowiedzi na pytania: Jakie jest znaczenie towarzyszenia duchowego w rekolekcjach ignacjańskich? Jakie kompetencje powinna posiadać osoba towarzysząca? Zastosowano metodę analizy i krytycznej interpretacji literatury przedmiotu.
PROCES WYWODU: Przedstawiono podstawy towarzyszenia duchowego, scharakteryzowano rekolekcje ignacjańskie jako drogę rozwoju osobowego i duchowego człowieka, omówiono istotę towarzyszenia duchowego oraz kompetencje osoby towarzyszącej, a także ukazano znaczenie rekolekcji dla współczesnej pedagogiki.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Rekolekcje ignacjańskie stanowią wartościową przestrzeń oddziaływań pedagogicznych, wspierającą integralny rozwój człowieka. Szczególne znaczenie posiada towarzyszenie duchowe oparte na dialogu, zaufaniu i poszanowaniu wolności osoby.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Rekolekcje ignacjańskie stanowią aktualną i wartościową propozycję formacyjną, wspierającą integralny rozwój człowieka. Istotne wydaje się dalsze prowadzenie badań nad pedagogicznym wymiarem duchowości ignacjańskiej oraz wykorzystanie ich wyników w praktyce wychowawczej i formacyjnej.
Bibliografia
Augustyn, J. (1992). Kierownictwo duchowe. Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.
Augustyn, J. (2006). Praktyka kierownictwa duchowego. Wydawnictwo WAM.
Augustyn, J. (2010). Ćwiczenia duchowe jako podstawa pedagogiki ignacjańskiej. W: A. Królikowska (red.), Pedagogika ignacjańska: Historia, teoria, praktyka (s. 13–22). Wydawnictwo WAM.
Augustyn, J. (2012). Medytacja ignacjańska: Geneza i praktyka. Wydawnictwo WAM.
Augustyn, J. (2014). Ćwiczenia duchowe w praktyce. Uwagi odnoszące się do udzielania i odprawiania Ćwiczeń duchownych św. Ignacego Loyoli z pełnym milczeniem i indywidualnym prowadzeniem. Wydawnictwo WAM.
Barry, W.A. i Connolly, W.J. (1982). The practice of spiritual direction. Harper & Row.
Barry, W.A. i Connolly, W.J. (2009). The practice of spiritual direction. Harper One.
Chrost, S. (2024). Social personalism, its implications for education and implementation in society. Paedagogia Christiana, 54(2), 85–105. http://dx.doi.org/10.12775/PCh.2024.018
Czarnecka, K. (2015). Duchowość ignacjańska nie tylko dla jezuitów. Studia Bobolanum, 1, 137–144.
Dybowska, E. (2013). Wychowawca w pedagogice ignacjańskiej. Akademia Ignatianum w Krakowie, Wydawnictwo WAM.
Dyrek, K. (2007). Psychologiczne założenia kierownictwa duchowego. W: J. Augustyn i J. Kołacz (red.), Sztuka kierownictwa duchowego. Poradnik dla księży (s. 336–337). Wydawnictwo WAM.
Dyrek, K. (2019). Poznać, wybrać i ukochać Jezusa. Przewodnik po regułach rozeznawania duchów drugiego tygodnia Ćwiczeń duchowych św. Ignacego Loyoli. Wydawnictwo WAM.
Frejusz, K. (2017). Integralny wymiar pedagogii Ćwiczeń duchowych św. Ignacego Loyoli. Studia Bobolanum, 28(2), 33–59.
Gałkowski, S. i Kaźmierczak, P. (2021). Pedagogical relevance of the Ignatian presupposition. International Journal of Philosophy and Theology, 82(2), 193–203. https://doi.org/10.1080/21692327.2021.1939107
Górski, T. (2014). O rekolekcjach ignacjańskich. Tych prawdziwych. Znaczenie rekolekcji w życiu duchowym. Zawsze Wierni, 5(174).
Gray, H.J. (2007). Draw me into your friendship: The Spiritual Exercises: A literal translation and a contemporary reading. Institute of Jesuit Sources.
Grün, A. (1994). Modlitwa a poznanie siebie (J. Figiel, tłum.). Wydawnictwo Benedyktynów Tyniec.
Grün, A. (1996). O duchowości inaczej (K. Zimmerer, tłum.). Wydawnictwo WAM.
Ignacy Loyola. (2019). Ćwiczenia duchowe (J. Ożóg, tłum.). Wydawnictwo WAM. (Oryginalna praca opublikowana w 1548 r.).
Kaźmierczak, P. (2024). Pedagogia i pedeutologia Ćwiczeń duchownych św. Ignacego w ujęciu Hansa Ursa von Balthasara i Adrienne von Speyr. Studia Paedagogica Ignatiana, 27(2), 19-37. https://doi.org/10.12775/SPI.2024.2.001
Kożuch, M. (2007). Relacje w kierownictwie duchowym. Wybrane zagadnienia. W: J. Augustyn i J. Kołacz (red.), Sztuka kierownictwa duchowego. Poradnik dla księży (s. 391–392). Wydawnictwo WAM.
Kotlewski, T. (2018). Pokochać siebie w głębi serca. Wydawnictwo Misericordia.
Krok, D. (2016). Relacje duchowości i szczęścia w perspektywie mediacyjnej funkcji poczucia sensu życia. Polskie Forum Psychologiczne, 21(2), 238–254. https://doi.org/10.14656/PFP20160206
Królikowski, W. (2010). Cele i etapy formacji duchowej w pedagogice ignacjańskiej. W: A. Królikowska (red.), Pedagogika ignacjańska: Historia, teoria, praktyka (s. 23–40). Wydawnictwo WAM.
Królikowski, W. (2018). Adnotacje do Ćwiczeń duchowych św. Ignacego Loyoli. Studium teologiczno-pastoralne. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum.
Lefrank, A. (2016). Przemiana w Chrystusa. Przewodnik po dynamice ćwiczeń duchowych (G. Rachwalski, tłum.). Wydawnictwo WAM.
Marek, Z. (2017). Autorytet w teorii i praktyce towarzyszenia wychowawczego. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(5), 231–248. https://doi.org/10.12775/SPI.2017.5.010
Marek, Z. i Walulik, A. (2020). Towarzyszenie wychowawcze w formacji człowieka. Horyzonty Wychowania, 19(50), 105–116. https://doi.org/10.35765/hw.1914
Michałowski, S.C. (2014). Inteligencja duchowa i jej rozwój. Myślenie jednoczące a medytacja psychagogiczna. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Pedagogika, 23, 49–60.
O’Brien, K. (2016). Ćwiczenia duchowe. Przewodnik po przygodzie życia (G. i A. Gomola, tłum.). Wydawnictwo WAM.
Sarnacki, A. (2026). Odpowiedzialność słuchającego. Pastores, 2, 52–61.
Tarnowski, J. (1987). Pedagogika personalno-egzystencjalna. Akademia Teologii Katolickiej.
Wielgus, A. (2002). Zmiana osobowości jako owoc rekolekcji ignacjańskich. Studia Płockie, 30, 151–163.
Wilczek, C. (2009). Poziom lęku i nadziei podstawowej u uczestników ośmiodniowych rekolekcji ignacjańskich. Studia Psychologica UKSW, 9, 117–132.
Zohar, D. i Marshall, I. (2001). Inteligencja duchowa (P. Turski, tłum.). Dom Wydawniczy Rebis.
Copyright (c) 2026 Horyzonty Wychowania

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
