Towards Partnership – Preschool and School Cooperation with Parents on the Example of Poland and Lithuania
Abstract
RESEARCH OBJECTIVE: Presenting the characteristics of cooperation with parents in pre-school and early primary education in Poland and Lithuania and highlighting the shift away from viewing parents as auxiliary participants; emphasizing their developmental potential, grounded in the concepts of partnership and accompaniment, as a basis for building a cooperationoriented organizational culture.
THE RESEARCH PROBLEM AND METHODS: The research question concerns the specifics of teacher–parent cooperation in preschool and early childhood education in Poland and Lithuania. It involves an analysis of the legal framework and literature on the subject, as well as a review and interpretation of selected research findings from both countries, which are then summarized and critically examined in the context of organizational culture.
THE PROCESS OF ARGUMENTATION: Educational partnership and developmental accompaniment were presented as a relationship model with parents amid increasingly complex educational challenges. The analysis is set in an international context, drawing on PISA (2022) results that highlight the role of parental collaboration in student achievement and wellbeing. The legal basis for cooperation with parents and selected research on this issue in both countries were also discussed.
RESEARCH RESULTS: Discrepancies between the legal foundation of partnership and practice were shown, as well as examples of partnership worth disseminating.
CONCLUSIONS, RECOMMENDATIONS, AND APPLICABLE VALUE OF RESEARCH: Given the growing complexity of educational challenges, deeper reflection on factors shaping parent–school cooperation is essential. Partnershipbased collaboration builds shared responsibility for educational quality and lasting cultural change. Strengthening this partnership in multiple ways and prioritizing relationships with parents from the start of schooling fosters their longterm engagement.
References
Archer, M.S. (2013). Człowieczeństwo. Problem sprawstwa (A. Dziuban, tłum.). Zakład Wydawniczy »Nomos«.
Baidak, N. i Sicurella, A. (2020). Struktury europejskich systemów edukacji. Diagramy 2019/2020. (B. Płatos, tłum.). Wydawnictwo FRSE. https://www.frse.org.pl/brepo/panel_repo_files/2021/02/18/b6bjkc
Błasiak, A. (2019). Tendencje zmian we współczesnych rodzinach w ponowoczesności. Horyzonty Wychowania, 18(45), 11–21. https://horyzontywychowania.ignatianum.edu.pl/HW/article/view/1710
Burvytė, S. (2013). Šeimos ir ikimokyklinių ugdymo institucijų bendradarbiavimas: pozityviosios tėvystės skatinimo aspektas. Socialinis ugdymas, 3(35), 122–136.
Coelho, V. (2026). Parent partnership in early childhood education. International Journal of Early Years Education, 34(1), 1–5. https://doi.org/10.1080/09669760.2026.2619374
Creswell, J.W. (2013). Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane (J. Gilewicz, tłum.). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Dambrauskienė, D. i Liukinevičienė, L. (2018). Pasidalytosios lyderystės plėtros galimybės Lietuvos ikimokyklinio ugdymo įstaigose. Socialiniai tyrimai / Social Research, 41(2), 48–60. https://doi.org/10.21277/st.v41i2.252
Dubis, M. (2019). Współpraca: nauczyciel – uczeń – rodzic. Wymiary relacji wychowawczej i edukacyjnej. Studia Paedagogica Ignatiana, 1(22), 149–175. https://doi.org/10.12775/SPI.2019.1.008
Grochowalska, M. (2018). Dylematy wymagającej współpracy – ku pytaniom o relacje rodziców i nauczycieli w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna, 1(11), 115–128.
Gumuliauskienė, A. i Martusevičienė, L. (2013). Gimnazijos mokinių lyderystės raiška: ypatumų analizė. Švietimas: politika, vadyba, kokybė, 2(14), 7–30. https://etalpykla.lituanistika.lt/fedora/objects/LT-LDB-0001:J.04~2013~1516979316111/datastreams/DS.002.0.01.ARTIC/content
Gustaitienė, I. i Širiakovienė, A. (2020). Communication and collaboration between pre-school teachers and parents (a case study of Kaunas city). Jaunųjų mokslininkų darbai, 50(1), 6–12. https://doi.org/10.21277/jmd.v50i1.283
Hernik, K. i Malinowska, K. (2015). Jak skutecznie współpracować i komunikować się z rodzicami i społecznością lokalną. Poradnik dla nauczycieli i dyrektorów. Instytut Badań Edukacyjnych.
Józsa, K. i Oo, T.Z. (2026). Systematic review and meta-analysis of parental roles in early childhood school readiness. Journal of New Approaches in Educational Research, 15(1), 1–38. https://doi.org/10.1007/s44322-026-00055-2
Kochanowska, E. (2025). Parents’ perspectives on the (non)presence of educational partnership in parent–teacher relationships: Research report. Multidisciplinary Journal of School Education, 14(2/28), 125–152. https://doi.org/10.35765/mjse.2025.1428.07
Kovienė, S. (2021). Tėvų pedagoginio švietimo raiška ir organizavimas ikimokyklinio ugdymo įstaigos veikloje. Vilniaus Universiteto Leidykla. https://doi.org/10.15388/vu.thesis.161
Łobocki, M. (2007). W trosce o wychowanie w szkole. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Marek, Z. i Walulik, A. (2020). Towarzyszenie wychowawcze w formacji człowieka. Horyzonty Wychowania, 19(50), 105–116. https://doi.org/10.35765/hw.1914
Martišauskienė, D. (2010). Ikimokyklinio ugdymo paslaugų kokybės valdymo modeliavimas tiriant tėvų–vartotojų poreikius. [Rozprawa doktorska.] Šiaulių universitetas. https://epublications.vu.lt/object/elaba:1724970/1724970.pdf
Mendel, M. (2007). Rodzice i nauczyciele jako sprzymierzeńcy. Wydawnictwo Harmonia.
Milerski, B. i Śliwerski, B. (red.). (2000). Pedagogika. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Najwyższa Izba Kontroli. (2018). Współpraca szkół z rodzicami w realizacji zadań wychowawczych. Lata 2014–2017 (do lipca). https://www.nik.gov.pl/plik/id,17005,vp,19564.pdf
Neifachas, S. (2010). Priešmokyklinio ugdymo sistemos valdymo funkcijų teorinis-prakseologinis kontekstualizavimasis Lietuvos švietimo politikos kaitos procesuose. [Rozprawa doktorska.] Šiauliai: Šiaulių Universitetas.
Nerwińska, E. (2015). Współpraca z rodzicami impulsem rozwoju szkoły. Instytut Bada Edukacyjnych.
Nowosad, I. (2005). Partnerstwo nauczycieli i rodziców. W: T. Pilch (red.), Encyklopedia Pedagogiczna XXI wieku (t. 4, s. 48–50). Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. PISA, OECD Publishing, https://doi.org/10.1787/53f23881-en
Potulicka, E. i Rutkowiak, J. (2010). Neoliberalne uwikłania edukacji. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Ruškus, J., Žvirdauskas, D., Zybartas, S., Eskytė, I., Motiečienė, R. i Dorelaitienė, A. (2012). Ikimokyklinis, priešmokyklinis ugdymas Lietuvoje. Būklės ir galimybių tyrimas. Vytauto Didžiojo Universiteto Leidykla.
Schein, E. (2010). Organizational culture and leadership. Jossey-Bass.
Siemionow, J. i Szewczyk, A. (2024). Formy współpracy przedszkola z rodzicami – doniesienia z badań. Problemy Wczesnej Edukacji, 59(2), 142–158. https://doi.org/10.26881/pwe.2024.59.11
Staniulienė, S. (2010). Organizacinė kultūra: mokomoji knyga. Vytauto Didžiojo Universitetas.
Survutaitė, D. (2016). Mokyklos kultūros raiška. Lietuvos Edukologijos Universiteto Leidykla.
Tamošiūnaitė, E. (2024). Modelowanie placówki kształcenia przedszkolnego jako uczącej się organizacji: zaangażowanie rodziców i ich doświadczenie w korzystaniu z usług placówki wychowania przedszkolnego. Przegląd Pedagogiczny, 1, 128–142.
Telka, L. (2016). Towarzyszenie w rozwoju. Encyklopedia dzieciństwa. https://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Towarzyszenie_w_rozwoju
Tołwińska, B. (2021). Kierowanie szkołą jako organizacją uczącą się. Studium przypadków. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
Vijūnaitė, J. i Slušnienė, G. (2018). Informacinių technologijų panaudojimo galimybės bendradarbiavimo su tėvais procese ikimokyklinio ugdymo įstaigose. Studijos – verslas – visuomenė, 3, 114–123.
Zalewska-Bujak, M. (2020). Współpraca nauczycieli z rodzicami uczniów przez pryzmat nauczycielskich narracji. Kwartalnik Pedagogiczny, 65(2/256), 154–176. https://doi.org/10.31338/2657-6007.kp.2020-2.9
Copyright (c) 2026 HORIZONS OF EDUCATION
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Authors who publish in this journal agree to the following terms:
- Authors retain the copyright to their work while granting the journal the right of first publication. The work will be simultaneously licensed under a CC BY-ND license, which permits others to share the work with proper credit given to the author and the original publication in this journal.
- Authors may enter into additional, non-exclusive agreements for the distribution of the published version of the work (e.g., posting it in an institutional repository or publishing it in another journal), provided that the original publication in this journal is acknowledged.
We allow and encourage authors to share their work online (e.g., in institutional repositories or on personal websites) both before and during the submission process, as this can foster beneficial exchanges and lead to earlier and increased citations of the published work. (See The Effect of Open Access). We recommend using any of the following academic networking platforms:
