The Importance of the Family Environment in the Development of Eating Disorders
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem tego badania było zbadanie, w jaki sposób relacje rodzinne i style wychowawcze wpływały na rozwój zaburzeń odżywiania oraz zidentyfikowanie konkretnych czynników rodzinnych, które mogły przyczynić się do ich wystąpienia. Badanie miało na celu zrozumienie subiektywnych doświadczeń uczestniczek oraz przedstawienie analizowanego zjawiska z ich perspektywy.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Badanie koncentrowało się na wpływie dynamiki rodzinnej i praktyk wychowawczych na powstawanie zaburzeń odżywiania. Zastosowano jakościową metodę biograficzną, przy czym głównym źródłem danych były pisemne autobiograficzne relacje uczestniczek. Aby uzupełnić i doprecyzować informacje, przeprowadzono także wywiady półustrukturyzowane.
PROCES WYWODU: Analizowano refleksje uczestniczek dotyczące relacji rodzinnych, stylów wychowawczych i komunikacji. Zidentyfikowano powtarzające się tematy i wzorce, ukazujące zależności między dynamiką rodzinną a nieadaptacyjnymi zachowaniami związanymi z jedzeniem, postrzeganiem ciała i radzeniem sobie z emocjami.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Główne wzorce obejmowały chłodne lub konfliktowe relacje, emocjonalny dystans rodziców, wysokie wymagania dotyczące osiągnięć, rygorystyczne style wychowawcze oraz brak bezpiecznej przestrzeni do wyrażania emocji. Istotnym czynnikiem ryzyka była negatywna komunikacja dotycząca jedzenia, ciała i wyglądu, często wzmacniana poprzez transgeneracyjne przekazywanie nierealistycznych ideałów piękna.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Badanie pokazuje kluczową rolę dynamiki rodzinnej i stylów wychowawczych w powstawaniu zaburzeń odżywiania. Wnioski wskazują na potrzebę wczesnej interwencji, wspierającego środowiska rodzinnego, edukacji rodziców oraz podejść terapeutycznych uwzględniających zarówno jednostkę, jak i rodzinę. Badanie dostarcza wskazówek dla programów profilaktycznych, praktyki klinicznej oraz przyszłych badań wspierających zdrowie psychiczne i zmniejszających czynniki ryzyka.
Bibliografia
Amar, S., Côté‑Corriveau, G., Israel, M., Steiger, H., Low, N., Chadi, N., Brousseau, E., Lafleur, N., & Auger N. (2025). Maternal anorexia nervosa and risk of mental and neurodevelopmental morbidity in offspring. Child and Adolescent Mental Health, 31(2), 125–133. https://doi.org/10.1111/camh.70051
Ante, Z., Luu, T.M., Healy-Profitós, J., He, S., Taddeo, D., Lo, E., & Auger, N. (2020). Pregnancy outcomes in women with anorexia nervosa. International Journal of Eating Disorders, 53(5), 673–682. https://doi.org/10.1002/eat.23251
Campbell, W.H., & Rohrbaugh, R.M. (2016). Biopsychosociálny prístup – manuál (I. Gaciková, Trans.). Vydavaterstvo F, Pro mente sana.
Čevelíček, M., Šmahelová, M., & Šmahel, D. (2018). Professionals’ reflections about the impact of digital technologies on eating disorders. Basic and Applied Social Psychology, 40(3), 125–135. https://doi.org/10.1080/01973533.2018.1446833
Galbally, M., Himmerich, H., Senaratne, S., Fitzgerald, P., Frost, J., Woods, N., & Dickinson, J.E. (2022). Management of anorexia nervosa in pregnancy: A systematic and state-of-the-art review. The Lancet Psychiatry, 9(5), 402–412. https://doi.org/10.1016/S2215-0366(22)00031-1
Grogan, S. (2000). Body image. Psychologie nespokojenosti s vlastním tělem. Portál. Gurulyova, E.R., & Merinov, A.V. (2024). Suicidal characteristics of young women with bulimia nervosa. Суицидология [Suicidologiâ], 15(3/56)), 123–135. https://doi.org/10.32878/suiciderus.24-15-03(56)-123-135
Hadaš, L. (2007). Poruchy příjmu potravy: psychosociální přístup rodinné terapie [Unpublished doctoral dissertation]. Fakulta sociálních studií, Masarykova univerzita, Brno. https://is.muni.cz/th/fiqlc/Disertacni_prace.pdf
Janebová, R. (2006). Sociální problémy z aspektu gender. Gaudeamus.
Lichner, V. (2018). Prežívanie osamelosti ako prediktor rizikového správania adolescentov. Fórum sociální práce, 5(2), 25–39.
MAPN da Silva, A., de Paiva Nogueira da Silva, L.C., Saldanha, A.L.R., Pantoja Margeotto, A.P., Valera Gasparoto, A.L., & da Rocha Martinez, T.L. (2025). The various faces of bulimia. American Journal of Medical and Clinical Research & Reviews, 4(10), 1–5. https://doi.org/10.58372/2835-6276.1341
Papežová, H. (Ed.). (2010). Spektrum poruch příjmu potravy: Interdisciplinární přístup. Grada Publishing.
Perubhotla, S., & Reddy, P.N. (2025). Bulimia nervosa: A case report. International Journal for Multidisciplinary Research, 7(3). https://doi.org/10.36948/ijfmr.2025.v07i03.49194
Quadflieg, N., Voderholzer, U., & Fichter, M.M. (2025). Outcome of bulimia nervosa. In Robinson, P., Wade, T., Herpertz-Dahlmann, B., Fernandez-Aranda, F., Treasure, J., & Wonderlich, S. (Eds.), Eating Disorders (pp. 128–208). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-97416-9_89-2
Shevelenkova, T.D., & Salnikova, M.M. (2024). Changes in mental rigidity and attitude to one’s body during treatment of adolescent girls suffering from anorexia nervosa. Психолог [Psiholog], 2, 1–19. https://doi.org/10.25136/2409-8701.2024.2.70033
Šiňanská, K., & Štefková, M. (2019). Relationship between parenting styles and risk behaviours in adolescents. In K. Šiňanská & L. Tóthová (Eds.), Social work without prejudices (pp. 441–456). Wydawnictwo RESPECT.
Copyright (c) 2026 Horyzonty Wychowania
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
