Pojęcie autorytetu w percepcji studentów w świetle badań własnych

Słowa kluczowe: autorytet, studenci, pokolenie Z, inspiracja do działania, nowe media

Abstrakt

CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest poznanie rozumienia pojęcia autorytetu przez współczesnych studentów oraz zidentyfikowanie tych cech autorytetu, które inspirują ich do podejmowania działań.

PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemy badawcze to: jak studenci definiują autorytet? Jakie osoby/grupy wskazywane są jako autorytety? Jaki jest związek między cechami autorytetu a jego znaczeniem dla inspiracji do działania i przekonaniem o malejącej roli autorytetu tradycyjnego? Posłużyłam się metodą sondażu diagnostycznego. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety wypełniany online przez studentów.

PROCES WYWODU: Wywód składa się z wprowadzenia, założeń metodologicznych badań, prezentacji otrzymanych wyników badań oraz podsumowania.

WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Nie można jednoznacznie stwierdzić, że tradycyjny model autorytetu stracił na znaczeniu, jedynie jego monopol na wiedzę i opiniotwórczość uległ zmianie w momencie pojawienia się nowych mediów. Potrzeba posiadania autorytetu nadal istnieje, co potwierdzają wyniki badania. Pojawiły się nowe osoby/grupy uznawane za autorytet, a tym samym zmieniła się kolejność zaszeregowania dotychczasowych autorytetów. Studenci nie odrzucili autorytetu jako takiego, ale go zredefiniowali. Badani zwrócili uwagę na umiejętności z zakresu kompetencji miękkich autorytetu.

WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Dla młodych ludzi, którzy dopiero budują swoją ścieżkę zawodową, osoby uznawane za autorytety pełnią znaczące funkcje. Zrozumienie postrzegania autorytetów przez nich jest ważne nie tylko dla rodziców, nauczycieli czy wykładowców, ale również dla ich przyszłych pracodawców. Tradycyjne autorytety w pracy mogą okazać się już nieskuteczne w zarządzaniu. Mam nadzieję, że zaprezentowane wyniki staną się punktem wyjścia do dalszych badań i refleksji nad zmieniającą się rolą autorytetu w ocenie przedstawicieli różnych grup pokolenia Z.

Bibliografia

Ignatowski, G. (2014). Kwestia autorytetu w perspektywie rodziny i wychowania. Pedagogika Rodziny,

(3), 31–43.

Hardin, R. (2009). Zaufanie (A. Gruba, tłum.). Wydawnictwo Sic!

Jazukiewicz, I. (2006). Autorytet nauczyciela akademickiego. W: K. Jaskot (red.), Wprowadzenie do pedagogiki szkoły wyższej (s. 359–370). Oficyna In Plus.

Jazukiewicz, I. (2023). Autorytet niejedno ma imię? W: M. Rewera (red.), Wzory i autorytety młodzieży (s. 11-46). Instytut Badań Edukacyjnych.

Kopeć, E. (2013). Autorytet dziadków czyli doświadczenie i mądrość – atuty późnej dorosłości. W: D. Łażewska (red.), Autorytet w wychowaniu i edukacji (s. 387–398). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej.

Manovich, L. (2006). Język nowych mediów (P. Cypryański, tłum.). Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Mariański, J. (2020). Aforyzmy, myśli, sentencje i refleksje socjologiczne (religia – Kościół – moralność– wartości – godność ludzka – sens życia). Wyższa Szkoła Nauk Społecznych.

Michniuk, A. i Bartkowiak, K. (2021). Medialna postać „znaczącego Innego” a wychowanie współczesnego dziecka. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 16(4), 57–67. https://doi.org/10.35765/eetp.2021.1662.04

Mohr, K.A.J. i Mohr, E.S. (2017). Understanding Generation Z students to promote a contemporary learning environment. Journal on Empowering Teaching Excellence, 1(1), 84–94. https://doi.org/10.15142/T3M05T

Racolta-Paina, N. i Irini, R.D. (2021). Generation Z in the workplace through the lenses of human resource professionals – a qualitative study. Quality-Access to Success, 22(183), 78–85.

Rewera, M. (2023). Kryzys autorytetu czy zmiana? W: M. Rewera (red.), Wzory i autorytety młodzieży (s. 47–62). Instytut Badań Edukacyjnych.

Stróżewski, W. (1997). Mała fenomenologia autorytetu. Ethos, 37(1), 32–35.

Sztompka, P. (2007). Zaufanie. Fundament społeczeństwa. Wydawnictwo Znak.

Szyszka, M. (2023). Sytuacja tradycyjnego autorytetu dzisiaj. W: M. Rewera (red.), Wzory i autorytety młodzieży (s. 89-100). Instytut Badań Edukacyjnych.

de Tchorzewski, A. (2017). Autorytet i jego struktura aksjologiczna. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(5), 187–212. https://doi.org/10.12775/SPI.2017.5.008

Tuziak, B. (2010). Autorytet jako zjawisko społeczne. Wymiar lokalny. Studia Socjologiczne, 2, 53–88.

Twenge, J.M. (2024). Pokolenia. (A. Nowak-Młynikowska, tłum.). Wydawnictwo Smak Słowa.

Uslaner, E.M. (2008). Zaufanie strategiczne i zaufanie normatywne. W: P. Sztompka i M. Bogunia-Borowska (red.), Socjologia codzienności (s. 181–223). Wydawnictwo Znak.

Witkowska, A. (2025). Relacje paraspołeczne i ich znaczenie dla funkcjonowania psychicznego, Media – Kultura – Komunikacja Społeczna, 21, 175–192. https://doi.org/10.31648/mkks.10396

Zwoliński, A. (2017). Medialne autorytety młodych. Studia Socialia Cracoviensia, 9(2), 113–128. https://doi.org/10.15633/ssc.2459

Opublikowane
2026-06-30
Jak cytować
Pawiak, A. M. (2026). Pojęcie autorytetu w percepcji studentów w świetle badań własnych. Horyzonty Wychowania, 25(74), 159-169. https://doi.org/10.35765/hw.2026.2574.16