Pojęcie autorytetu w percepcji studentów w świetle badań własnych
Abstrakt
CEL NAUKOWY: Celem artykułu jest poznanie rozumienia pojęcia autorytetu przez współczesnych studentów oraz zidentyfikowanie tych cech autorytetu, które inspirują ich do podejmowania działań.
PROBLEM I METODY BADAWCZE: Problemy badawcze to: jak studenci definiują autorytet? Jakie osoby/grupy wskazywane są jako autorytety? Jaki jest związek między cechami autorytetu a jego znaczeniem dla inspiracji do działania i przekonaniem o malejącej roli autorytetu tradycyjnego? Posłużyłam się metodą sondażu diagnostycznego. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety wypełniany online przez studentów.
PROCES WYWODU: Wywód składa się z wprowadzenia, założeń metodologicznych badań, prezentacji otrzymanych wyników badań oraz podsumowania.
WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Nie można jednoznacznie stwierdzić, że tradycyjny model autorytetu stracił na znaczeniu, jedynie jego monopol na wiedzę i opiniotwórczość uległ zmianie w momencie pojawienia się nowych mediów. Potrzeba posiadania autorytetu nadal istnieje, co potwierdzają wyniki badania. Pojawiły się nowe osoby/grupy uznawane za autorytet, a tym samym zmieniła się kolejność zaszeregowania dotychczasowych autorytetów. Studenci nie odrzucili autorytetu jako takiego, ale go zredefiniowali. Badani zwrócili uwagę na umiejętności z zakresu kompetencji miękkich autorytetu.
WNIOSKI, REKOMENDACJE I APLIKACYJNE ZNACZENIE WPŁYWU BADAŃ: Dla młodych ludzi, którzy dopiero budują swoją ścieżkę zawodową, osoby uznawane za autorytety pełnią znaczące funkcje. Zrozumienie postrzegania autorytetów przez nich jest ważne nie tylko dla rodziców, nauczycieli czy wykładowców, ale również dla ich przyszłych pracodawców. Tradycyjne autorytety w pracy mogą okazać się już nieskuteczne w zarządzaniu. Mam nadzieję, że zaprezentowane wyniki staną się punktem wyjścia do dalszych badań i refleksji nad zmieniającą się rolą autorytetu w ocenie przedstawicieli różnych grup pokolenia Z.
Bibliografia
Ignatowski, G. (2014). Kwestia autorytetu w perspektywie rodziny i wychowania. Pedagogika Rodziny,
(3), 31–43.
Hardin, R. (2009). Zaufanie (A. Gruba, tłum.). Wydawnictwo Sic!
Jazukiewicz, I. (2006). Autorytet nauczyciela akademickiego. W: K. Jaskot (red.), Wprowadzenie do pedagogiki szkoły wyższej (s. 359–370). Oficyna In Plus.
Jazukiewicz, I. (2023). Autorytet niejedno ma imię? W: M. Rewera (red.), Wzory i autorytety młodzieży (s. 11-46). Instytut Badań Edukacyjnych.
Kopeć, E. (2013). Autorytet dziadków czyli doświadczenie i mądrość – atuty późnej dorosłości. W: D. Łażewska (red.), Autorytet w wychowaniu i edukacji (s. 387–398). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej.
Manovich, L. (2006). Język nowych mediów (P. Cypryański, tłum.). Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Mariański, J. (2020). Aforyzmy, myśli, sentencje i refleksje socjologiczne (religia – Kościół – moralność– wartości – godność ludzka – sens życia). Wyższa Szkoła Nauk Społecznych.
Michniuk, A. i Bartkowiak, K. (2021). Medialna postać „znaczącego Innego” a wychowanie współczesnego dziecka. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, 16(4), 57–67. https://doi.org/10.35765/eetp.2021.1662.04
Mohr, K.A.J. i Mohr, E.S. (2017). Understanding Generation Z students to promote a contemporary learning environment. Journal on Empowering Teaching Excellence, 1(1), 84–94. https://doi.org/10.15142/T3M05T
Racolta-Paina, N. i Irini, R.D. (2021). Generation Z in the workplace through the lenses of human resource professionals – a qualitative study. Quality-Access to Success, 22(183), 78–85.
Rewera, M. (2023). Kryzys autorytetu czy zmiana? W: M. Rewera (red.), Wzory i autorytety młodzieży (s. 47–62). Instytut Badań Edukacyjnych.
Stróżewski, W. (1997). Mała fenomenologia autorytetu. Ethos, 37(1), 32–35.
Sztompka, P. (2007). Zaufanie. Fundament społeczeństwa. Wydawnictwo Znak.
Szyszka, M. (2023). Sytuacja tradycyjnego autorytetu dzisiaj. W: M. Rewera (red.), Wzory i autorytety młodzieży (s. 89-100). Instytut Badań Edukacyjnych.
de Tchorzewski, A. (2017). Autorytet i jego struktura aksjologiczna. Studia Paedagogica Ignatiana, 20(5), 187–212. https://doi.org/10.12775/SPI.2017.5.008
Tuziak, B. (2010). Autorytet jako zjawisko społeczne. Wymiar lokalny. Studia Socjologiczne, 2, 53–88.
Twenge, J.M. (2024). Pokolenia. (A. Nowak-Młynikowska, tłum.). Wydawnictwo Smak Słowa.
Uslaner, E.M. (2008). Zaufanie strategiczne i zaufanie normatywne. W: P. Sztompka i M. Bogunia-Borowska (red.), Socjologia codzienności (s. 181–223). Wydawnictwo Znak.
Witkowska, A. (2025). Relacje paraspołeczne i ich znaczenie dla funkcjonowania psychicznego, Media – Kultura – Komunikacja Społeczna, 21, 175–192. https://doi.org/10.31648/mkks.10396
Zwoliński, A. (2017). Medialne autorytety młodych. Studia Socialia Cracoviensia, 9(2), 113–128. https://doi.org/10.15633/ssc.2459
Copyright (c) 2025 Horyzonty Wychowania

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uwagi dotyczące praw autorskich
Autorzy publikujący w tym czasopiśmie wyrażają zgodę na następując warunki:
- Autorzy zachowują prawa autorskie, przyznając czasopismu prawo do pierwszej publikacji swojego tekstu jednocześnie zarejestrowanego pod numerem licencji CC BY-ND, która pozwala innym na korzystanie z tego tekstu z uznaniem autorstwa tekstu oraz pierwotnej publikacji w tym czasopiśmie.
- Autorzy proszeni są o nawiązywanie odrębnych, dodatkowych porozumień wynikających z umowy, dotyczących dystrybucji opublikowanej w czasopiśmie wersji tekstu nie na prawach wyłączności (np. opublikowanie go w repozytorium instytucji lub w innym czasopiśmie), z potwierdzeniem pierwszej publikacji w tym czasopiśmie.
Wyraża się zgodę i zachęca autorów do publikacji ich tekstu w Internecie (np. w repozytorium instytucji lub na jej stronie internetowej) przed lub podczas procesu składania tekstu jako, że może to prowadzić do korzystnych wymian oraz wcześniejszego i większego cytowania opublikowanego tekstu (Patrz The Effect of Open Access). Zalecamy wykorzystanie dowolnego portalu stowarzyszeń badawczych z niżej wymienionych:
